Bu hafta Borsa İstanbul sert yükseldi. Bu yazıda borsanın bu haftaki sert yükselişini tartışalım.
Niye bu kadar sert yükseldi. Ve sonrasında ne olacak?
Böylece piyasanın geleceğini de anlamaya çalışalım.
Bakın şunu asla unutmayın: finans, ekonomi ve siyaset 3’lüsü birbirinden ayrı düşünülemez. Bunların 3’ü de birbiriyle ilişkili, birbirini besleyen ağlar gibidir.
Bugün yaşadığımız kapitalist düzende gücün sembolü PARADIR. Esas olan PARA.
Dünyada özellikle bu üçlüde, hele ki Türkiye’de, hiçbir şey kendiliğinden veya rassal olmaz. Sadece biz olayların ve değişimlerin arkasındaki faktörleri bilmeyiz, görmeyiz.
Bu hafta borsa sert yükseldi. BIST100 endeksi 9.3%’ prim yaptı.
Varlıkların fiyatları nasıl oluşuyor? En temeliyle fiyatı belirleyen şey arz ve taleptir.
Teoride değerleme yaparak olması gereken fiyatı buluruz, ama piyasada arz ve talep etkisiyle farklı bir fiyat gözlemlenir.
Bu farklılığın nedeni size anlamlı geliyorsa buradan para kazanılır. Ama unutmayın, o fiyatta olmasının da bir nedeni vardır. Bunu fiyatlayamıyorsanız hatalı yatırım olur.
Piyasada para varsa talep gelir (arz zaten belli). Para azsa talep azalır. En basit iktisadi kuram.
Borsanın bu hafta sert yükselmesinin sebebi ne?
Para girişi veya para girişi beklentisi.
Şuan için faiz indirim döngüsüne gireceğimizin beklentisi. Tahvil faizlerindeki azalma da teyit ediyor.
Burada iki sorun var: nereye kadar? Faiz inecek ki piyasaya para girecek önden fiyatlayalım davranışı bu.
Enflasyonun 35%’in hatta hadi 30%’un altına düşürebileceğimize emin miyiz?
En azından kağıt üstünde pozitif reel faizin korunması isteniyor.
Bu bir para giriş senaryosu: faizlerin inmesiyle mevduat ve para piyasası fonundaki paralar çıkacak, getiriyi yeterli bulmayanlar daha riskli piyasalara yani borsalara yönelecek. Kredi faizleri azalacak kredili işlemler artacak vs. vs. Genel olarak faiz azalmasıyla borsa ilişkisi klasik.
Bunu değerlendirdikten sonra devam edersek,
Gelecek konusunda senaryolara bakalım: para başka nasıl gelir.
Yurtiçi yerleşiklerin büyük dolar vurgunuyla yurtdışına çıkardığı para gelebilir. Kısmen geliyor sonra gidiyor vs. Ama net paralarını getirmiyorlar.
19 mart sonrasında, iktidarın, en büyük ortakları iş insanlarıyla bile bozuştuğunu gördük. Sermaye “ürktü”. Demekki bu adamlar parasını net bir şekilde Türkiye’ye sokmayacaklar.
Bir diğer seçenek ekonomideki para miktarının artması.
Erken seçim gibi bir ortama girilirse, para saçılır, herkese zam, klasik seçim ekonomisi ve ekonomide 3-4 ay YALANCI BAHAR.
Bu da piyasayı uçurur. Benim asıl beklentim bu.
Bir diğer alternatif de yabancı sermaye
Yurtdışından yabancı sermaye gelebilir. Fakat bu Mehmet Şimşek’in bulduğu Londra merkezli akbaba fonlarından değil ama. Harbici yabancı.
Bunu aslında bekliyordum. Mevcut siyasi ortamı okuyanlar görecektir.
Önce Apo açılımı, şimdi de 2025 Ekim sonu gibi planlanan Alevi açılımı konuşuluyor.
Birileri siyaseti her zamanki gibi dizayn ediyor. Sus payı olarak ekonomiyi toparlamak adına para gönderme ihtimalleri var. Ama bu süreçte gelmediyse sonrası da pek mümkün değil.
Bir de bu kişiler, bedavaya da iş yaptırmayı öğrenmişler sanırım. Paraya ihtiyaç duymadan da siyasi işleri yaptırıyor.
Fakat siyasi ortam gerçekten kızışırsa ve toplum tepki göstermeye başlarsa, o zaman sus payı olarak para girişi ve ekonomik toparlanma olabilir.
2013-2015 öncesi gibi. Siyasette her şeyi yaptırdılar ve toplum tepkisizdi.
Bugünlerin yolunun taşları dizildi.
Çünkü bu tarihlere kadar kısmen de olsa ekonomi iyiydi bir miktar refah vardı. Para ile finanse ediliyordu siyasi değişimler.
Aslolan paradır para girişidir. Bunlar para girişi ihtimalleri. Borsayı etkileyecek ralli yaptıracak şeyler.
Benim görüşüm bunlar. Siz de değerlendirin ve ona göre karar verin.
İyi izlemek lazım.
Sonumuz hayrolsun. İzleyip göreceğiz.
Sevgiyle kalın
