Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, 5. Finansın Geleceği Zirvesi’nde yaptığı konuşmada, Türkiye’de eğitim alanında yaşanan sert fiyat artışlarına dikkat çekerek, enflasyonun en önemli tetikleyicilerinden birinin özel okullar ve vakıf üniversiteleri olduğunu söyledi. Şimşek, makro ekonomik istikrar programı çerçevesinde uygulanacak yapısal düzenlemelerin, özellikle özel eğitim kurumlarının fiyat davranışlarını disipline etmeyi hedeflediğini vurguladı.
“Özel eğitim kurumlarındaki fiyat artışları enflasyonu yukarı çekiyor”
Konuşmasında eğitim sektörüne ayrı bir başlık açan Şimşek, Türkiye’de öğrencilerin yüzde 90’ının devlet okullarına gittiğini, kitap ve eğitim materyallerinin ücretsiz sağlandığını hatırlatarak, sorunun kamu tarafında değil özel eğitimde olduğunu ifade etti.
Uzun yıllar özel okullarda uygulanan yaklaşık yüzde 36’lık fiili tavan fiyatın kaldırılmasıyla, sektörde fiyatlamanın hızla serbestleştiğini ve bunun eğitim enflasyonunu yukarı taşıdığını belirten Şimşek, “Tavanın yarattığı boşluk tamamen kapandı; artışlar son yıllarda enflasyonun çok üzerinde seyretti” dedi.
Vakıf üniversitelerinde 10 kata varan artış
Vakıf üniversitelerinde harçların kontrolsüz şekilde yükseldiğini belirten Şimşek, bazı programlarda ücretlerin son yıllarda 10 kata kadar arttığını, sadece bu Eylül ayında ise yüzde 106’ya varan zamların görüldüğünü açıkladı.
“Kar amacı olmadığı söyleniyor ama fiyat davranışları bununla uyumlu değil” diyen Şimşek, özel okul ve vakıf üniversiteleri için “kural bazlı fiyatlama dönemine” geçildiğini duyurdu. Bu düzenlemenin 2026’da enflasyonun hızlı düşüşüne katkıda bulunacağını söyledi.
“2025’te yönetilen-yönlendirilen fiyatlar hedef enflasyona göre belirlenecek”
Şimşek, enflasyonda düşüş sürecinin devam edeceğini, Ocak verileriyle birlikte Türkiye’nin yüzde 20’li enflasyon bandına girmesinin yüksek ihtimal olduğunu belirtti. Gelecek yıldan itibaren yönetilen-yönlendirilen fiyatların hedef enflasyona göre ayarlanacağını, kamu ücret artışlarının ise yüzde 20’nin altında tutulacağını söyledi.
“Eğitim ve kira baskısının azalması enflasyonu rahatlatacak”
Kira artışlarındaki yüzde 25 sınırının etkisinin azaldığını, konut arzının arttığını söyleyen Şimşek, eğitim tarafında da geçmiş sınırlamaların ortadan kalkmasıyla fiyatların yeniden rasyonel bir zemine oturacağını belirtti. “Özel eğitimdeki fiyat disiplininin sağlanması, enflasyonda kalıcı düşüş için kritik” dedi.
Makro programda üçüncü aşamaya geçiliyor
Şimşek konuşmasının devamında, üç aşamalı makro ekonomik programın ikinci evresinin tamamlandığını ve yapısal dönüşümün ağırlık kazanacağı son aşamaya girildiğini açıkladı. Rezerv artışı, risk primindeki iyileşme ve özel sektörün daha düşük faizle finansmana ulaşabilmesini programın güçlü sonuçları olarak sıraladı.
“Cari açık altın hariç sorun olmaktan çıktı, büyüme dirençli”
Altın hariç cari açığın artık sorun olmadığını belirten Şimşek, Türkiye’nin hizmet ihracatındaki güçlü performansının sürdüğünü söyledi. Büyümenin ılımlı devam ettiğini, bu yılın yüzde 3,7 civarında kapanmasını beklediklerini ifade etti.
Yatırımlarda ivme ve teknolojide dönüşüm vurgusu
Türkiye’nin yapay zekâ, temiz enerji ve savunma teknolojilerinde büyük fırsatlar barındırdığını belirten Şimşek, yatırımların hızlanacağına inandığını söyledi. Yakın coğrafyada 1 trilyon dolarlık yeniden inşa ihtiyacı olduğuna dikkat çekerek, Türk müteahhitlik firmalarının bu süreçte önemli rol oynayacağını ifade etti.
