Son dönemde birçok büyük holding ve halka açık şirket patronu, şahsi hisselerini TEFAS’ta işlem görmeyen Hisse Yoğun Serbest Fonlara aktararak devasa bir vergi muafiyetinden faydalanıyordu. Ancak bu “vergi otobanı”, getirilen %17,5 stopaj düzenlemesiyle artık o kadar da avantajlı değil.
Vergi Muafiyetinin Suistimali:
Patronlar, hisselerini şahıs olarak satsalar yüksek gelir vergisi veya stopajla karşılaşacaklardı. Ancak bu hisseleri kendi kurdurdukları veya dahil oldukları “Hisse Yoğun Serbest Fon” içine koyduklarında, fon içi işlemler vergiden muaf tutuluyor ve çıkışta da %0 stopaj avantajı yakalanıyordu.
Hisse Park Etme Operasyonu:
Sabancı ailesinden Reysaş’a, Kontrolmatik’ten daha birçok dev holdinge kadar uzanan bu süreçte; hisseler aslında el değiştirmiyor, sadece “şahıs cüzdanından” çıkarılıp “fon zırhına” büründürülüyordu. Bu, tam anlamıyla bir vergi planlamasıydı.
Stopaj Hamlesinin Sebebi:
Ekonomi yönetimi, bu yöntemin bir “kaçış yolu” olarak kullanıldığını fark etti. %17,5’lik stopajın getirilme amacı; hisse senedi piyasasındaki gerçek yatırımcıyı değil, vergi avantajını kullanarak büyük sermayeyi bu fonlarda konsolide eden patronları hedef almaktı.
TEFAS Farkı:
TEFAS’ta işlem gören fonlar şeffaf ve denetlenebilir olduğu için halka açıktır. Ancak TEFAS dışı fonlar, sadece “nitelikli yatırımcılara” (çoğunlukla patronun kendisi ve çevresi) özel olduğu için, buradaki işlemler kapalı devre bir ekosistem yaratıyordu.
Özellikle Sabancı ailesinin hamlesi, bu işin “benchmark”ı kabul ediliyor. İşte son 2 yılda (2024-2025 ve 2026 başı) hisselerini şahsi portföylerinden çıkarıp TEFAS dışı serbest fonlara veya özel iştirak yapılarına aktaran o isimler:
Reysaş Lojistik (Durmuş Döven)
Piyasada bu yöntemi en aktif kullanan isimlerden biridir.
- Durmuş Döven: Reysaş Lojistik ve Reysaş GYO hisselerinin önemli bir kısmını, TEFAS’ta işlem görmeyen kendi kontrolündeki serbest fonlara aktardı. Bu işlem, o dönemde “patron hisselerini vergi zırhına alıyor” şeklinde yorumlanmıştı.
Kontrolmatik (Sami Arslanhan & Ömer Ünsalan)
Teknoloji dünyasının bu iki popüler ismi, 2024 sonu ve 2025 başında stratejik bir hamle yaptı.
- İşlem: Toplamda 45,5 milyon adet (şirketin %7’sine denk gelen) payı, kendi kurdukları KMT Teknolojik ve Finansal Yatırımlar bünyesine ve bağlantılı özel fon yapılarına devrettiler. Gerekçe olarak “uluslararası finansman” dense de, yapı tam bir “hisse park etme” modelidir.
Anel Elektrik (Rıdvan Çelikel)
- Rıdvan Çelikel: Şirket sermayesinin bir kısmını temsil eden payları, nitelikli yatırımcılara özel serbest fonlara devrederek portföy yönetimini bu kanala kaydırdı.
Yeo Teknoloji (Ortaklar)
- YEO Ortakları: Şirket paylarının bir kısmını serbest fonlara (özel portföy yönetimi kapsamında) aktardıklarına dair KAP bildirimleri yansıdı. Özellikle vergi avantajının zirve yaptığı 2024 ortalarında bu geçişler hızlanmıştı.
TEFAS’ta işlem görmeyen serbest hisse senedi yoğun fonlarda %0 olan stopaj %17.5’a yükseltildi. Uygulama yeni alımlar için geçerli olacak.
Bu kapsamda 166 adet fon var. Toplam portföy büyüklüğü 323.5 milyar TL.
