Küresel piyasalarda cuma günü yaşanan sert satışların arkasında tek bir neden değil, üst üste gelen çok sayıda risk faktörü bulunuyor. Özellikle ABD’den gelen güçlü istihdam verileri sonrası piyasaların verdiği tepki dikkat çekti. Normal şartlarda ekonominin güçlü olduğuna işaret eden veri, bu kez yatırımcılar tarafından olumsuz fiyatlandı.
Çünkü piyasaların son aylardaki ana beklentisi, ABD Merkez Bankası’nın faiz indirimlerine başlamasıydı. Ancak güçlü istihdam verisi, Amerikan ekonomisinin hâlâ sıcak olduğunu gösterince “Fed faiz indiremez” endişesi öne çıktı. Hatta bazı yatırımcılar yeniden faiz artırımı ihtimalini tartışmaya başladı.
Piyasalarda son dönemin özeti tam anlamıyla şu oldu: “İyi haber kötü haberdir.”
ABD Başkanı Donald Trump cephesinden gelen açıklamalar da belirsizliği artırdı. Fed konusunda siyasi baskının devam edeceği algısı, yatırımcıların risk iştahını daha da düşürdü.
Teknoloji Hisselerinde “Likidite Çıkışı” Endişesi
Satışların ikinci büyük nedeni ise devasa büyüklükteki yeni sermaye ihtiyaçları oldu.
Özellikle SpaceX için konuşulan olası halka arz ve yaklaşık 75 milyar dolarlık potansiyel fonlama ihtiyacı, kurumsal yatırımcıların portföylerinde nakit yaratma baskısı oluşturdu.
Bunun yanında Alphabet ve Meta Platforms tarafında gündeme gelen büyük ölçekli sermaye artırımı ve yatırım planları da teknoloji hisselerinde satış baskısını artırdı.
Piyasada özellikle şu soru yüksek sesle sorulmaya başlandı:
“Bu kadar büyük para ihtiyacı varken mevcut hisselerden çıkış mı yaşanıyor?”
NVIDIA ve Broadcom Alarmı
Yapay zekâ rallisinin iki önemli ismi olan NVIDIA ve Broadcom hakkında gelen haberler de teknoloji hisselerindeki kırılganlığı ortaya çıkardı.
Broadcom’un çip satış hedeflerini yukarı revize etmemesi, piyasalarda “AI talebi yavaşlıyor mu?” sorusunu gündeme getirdi.
NVIDIA tarafında ise Çinli şirketlerin yeni lisans imkanlarına rağmen beklenen siparişleri vermemesi dikkat çekti. Bu gelişme, zaten tarihi seviyelere ulaşmış değerlemelerin sorgulanmasına yol açtı.
Son dönemde özellikle yapay zekâ hisselerinde oluşan hızlı yükselişin ardından yatırımcıların en küçük olumsuz haberde bile sert satışa geçtiği görülüyor.
Satış Dalgası Bitcoin ve Altına da Sıçradı
Piyasalardaki düşüş sadece teknoloji hisseleriyle sınırlı kalmadı.
Sert satışlar sonrası algoritmik işlemler devreye girerken, kaldıraçlı pozisyonlarda teminat tamamlama çağrıları (margin call) da satış baskısını büyüttü.
Bu nedenle normalde “güvenli liman” olarak görülen Bitcoin ve Gold bile satış dalgasından kaçamadı.
Uzmanlara göre yatırımcılar zararlarını kapatmak ve nakit yaratmak için kârlı pozisyonlarını da satmak zorunda kaldı.
Tahvil Faizleri Yükseliyor, Risk İştahı Düşüyor
Piyasaları baskılayan bir diğer unsur ise ABD tahvil faizlerindeki yükseliş oldu.
Yüksek faiz ortamı özellikle büyüme hisseleri için negatif görülüyor. Çünkü gelecekteki kazançların bugünkü değeri faiz yükseldikçe düşüyor.
Buna jeopolitik risklerin devam etmesi de eklenince yatırımcıların riskli varlıklardan çıkışı hızlandı.
Piyasada artık ana korku şu:
“Yapay zekâ rallisiyle oluşan dev köpük mü patlıyor, yoksa bu sadece sert bir düzeltme mi?”
Şimdilik net cevap yok. Ancak görünen o ki, küresel piyasalarda uzun süredir ilk kez aynı anda hem hisse senetleri, hem kripto paralar hem de emtialar baskı altında kaldı.
