Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), yatırım fonlarına ilişkin kapsamlı düzenlemenin neden daha önce hayata geçirilmediğine yönelik eleştirilerin ardından sürecin ayrıntılarını kamuoyuyla paylaştı. Kurul, 28 Ağustos 2026 tarihinde yayımlanan Yatırım Fonlarına İlişkin Rehber’in hazırlık çalışmalarına 2025 yılının sonunda başlandığını, düzenlemenin Borsa İstanbul, Takasbank, MKK, Türkiye Sermaye Piyasaları Birliği (TSPB), Hazine ve Maliye Bakanlığı ile sektör temsilcilerinin görüşleri alınarak tamamlandığını bildirdi.
SPK’nın açıklamasına göre süreç, yatırım fonlarında özellikle serbest yatırım fonları ve para piyasası fonları üzerinden bazı portföy yönetim şirketlerine ait fonların, fiili dolaşım oranı düşük hisselerde ekonomik gerçeklik ve şirketlerin temel finansal büyüklükleriyle açıklanamayacak fiyat hareketlerine neden olduğunun gözlemlenmesi üzerine başladı.
Konu, Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek başkanlığında 2 Aralık 2025’te toplanan Finansal İstikrar Komitesi’nin gündemine taşındı. Komite toplantısında SPK tarafından alınabilecek makroihtiyati tedbirlere ilişkin tavsiye kararı alınmasının ardından, SPK bünyesinde 3 Aralık 2025’te bir çalışma grubu oluşturuldu.
Kurul, ilk adım olarak 18 Aralık 2025’te nitelikli yatırımcı olabilmek için aranan 1 milyon liralık finansal varlık sınırını 10 milyon liraya yükseltti. Fon Rehberi taslağı için ise 15 Aralık’ta Borsa İstanbul ve Takasbank’tan görüş istendi. Kurumlarla toplantılar yapıldı ve alınan görüşler doğrultusunda revize edilen taslak 28 Ocak 2026’da Hazine ve Maliye Bakanlığı’na sunuldu.
Bakanlığın 11 Şubat 2026’da sektör görüşlerinin alınmasının ardından taslağın yürürlüğe konulmasını bildirmesi üzerine süreç bir sonraki aşamaya geçti. Taslak, 13 Şubat’ta TSPB’ye gönderilerek sektörün tamamının görüşüne açıldı. MKK’dan da 18 Şubat’ta görüş istendi.
Ancak süreçte özellikle TEFAS’ın işleyişine ilişkin yeni bir çalışma ihtiyacı ortaya çıktı. SPK’nın açıklamasına göre TSPB ve Takasbank, TEFAS Uygulama Esasları’ndaki netleştirme, takas ve alacak dağıtım sisteminin Rehber yayımlanmadan önce kapsamlı biçimde değiştirilmesini talep etti. Bunun üzerine TSPB ve Takasbank’ın TEFAS’ın takas yapısına ilişkin ortak çalışma yürütmesine karar verildi.
SPK, Mayıs 2026’da Kurul başkanlığında yaşanan değişimin ardından da Fon Rehberi çalışmalarının kesintisiz sürdürüldüğünü belirtti. TEFAS Uygulama Esasları 17 Haziran’da SPK tarafından onaylandı ve 20 Temmuz’da Takasbank tarafından uygulanmaya başlandı.
Düzenlemenin tamamlayıcı unsurlarından biri de fon portföylerinde yer alan borsada işlem gören gayrimenkul yatırım fonu (GYF) ve girişim sermayesi yatırım fonu (GSYF) katılma paylarının değerlemesine ilişkin oldu. SPK, 23 Temmuz’da aldığı kararla bu varlıkların fon portföyünde Borsa fiyatı yerine net aktif değer üzerinden değerlenmesi uygulamasına 31 Temmuz’dan sonra geçilmesini kararlaştırdı. Kurul, bu adımla bazı fonların net aktif değerlerinin üzerinde değerleme yapmasının ve fon değerlerinin fiktif biçimde hesaplanmasının önüne geçildiğini bildirdi.
Temmuz ayında bu iki düzenlemenin yürürlüğe girmesinin ardından Ağustos ayında Borsa İstanbul, Takasbank ve MKK ile yoğun toplantılar yapıldı. Son görüşmelerin ardından Rehber 28 Ağustos 2026’da kamuoyuna duyuruldu. SPK da 28 Ağustos’ta Rehber’in güncellendiğini resmi olarak ilan etmişti.
Kurul, açıklamasında düzenlemenin temel amacını ise yatırım fonları sektöründe özellikle para piyasası fonları ve hisse senedi serbest fonlar üzerinden ortaya çıkabilecek sistemik risklerin finansal istikrara etkisini sınırlamak olarak tanımladı. Rehber kapsamında ilişkili taraflar arasındaki teminatsız borçlanma ve Borsa’da olağandışı fiyat hareketleri yoluyla oluşabilecek risklerin azaltılması, yatırımcı tasarruflarının korunması, manipülasyon imkanlarının sınırlandırılması ve şeffaflığın artırılması hedefleniyor.
SPK’nın açıklaması, düzenlemenin geciktiği yönündeki eleştirilere de dolaylı olarak yanıt niteliği taşıyor. Kurul, yaklaşık dokuz aylık süreçte düzenlemenin yalnızca kendi bünyesinde hazırlanmadığını; teknik altyapının değiştirilmesi, TEFAS sisteminin yeniden ele alınması ve çok sayıda kurum ile piyasa katılımcısının görüşlerinin değerlendirilmesi nedeniyle çalışmanın aşamalı olarak ilerlediğini vurguladı.
Kurul ayrıca Rehber’e uyum için uygun geçiş sürelerinin verildiğini ve düzenleme sonrasında yaşanan gelişmelerin hem portföy yönetim şirketleri hem de sektör genelinde yakından izlenmeye devam edeceğini açıkladı.