• Ana Sayfa
  • Yazarlar
  • Hakkımızda
  • Gizlilik politikası
  • Çerez Politikası
  • Editoryal Politikalar
20 Kasım 2026 Cuma
ParaMedya
  • Ana Sayfa
  • Ekonomi
    • Altın
    • Eko Dünya
    • Sigorta
    • Şirket Haberleri
  • Finans
    • Bankacılık
    • Borsa
    • Döviz
    • Kripto
  • Yazarlar
  • Hakkımızda
  • Gizlilik politikası
  • Çerez Politikası
Sonuç yok
Tüm sonuçları Göster
ParaMedya
  • Ana Sayfa
  • Ekonomi
    • Altın
    • Eko Dünya
    • Sigorta
    • Şirket Haberleri
  • Finans
    • Bankacılık
    • Borsa
    • Döviz
    • Kripto
  • Yazarlar
  • Hakkımızda
  • Gizlilik politikası
  • Çerez Politikası
Sonuç yok
Tüm sonuçları Göster
ParaMedya
Sonuç yok
Tüm sonuçları Göster
Ana Sayfa Finans Borsa

Borsada Kendi Hissesini Alan Şirketlere Vergi Şoku: 5 Yıllık İndirim Tehlikeye Girebilir

Şirketlerin yatırımcıyı korumak amacıyla gerçekleştirdiği hisse geri alımları, yüzde 20 halka açıklık şartını düşürerek beş yıl boyunca yararlanılan kurumlar vergisi indirimlerinin gecikme faiziyle geri alınmasına yol açabilir.

- Mustafa Gümüş
Kasım 20, 2026
- Borsa, Güncel
0
Dr.Mustafa Gümüş

Dr.Mustafa Gümüş

Facebook ile paylaş
Twitter ile paylaş
WhatsAppEmail

Paylarını Borsa’da Satın Alan Şirketlerde Vergi İndirim Sorunu Üzerine Değerlendirme

Sermaye piyasamızda halka açık ortaklıkların kendi paylarını satın alması hususu Sermaye Piyasası Kanunu’nun (SPKn.) 22’nci maddesi ve bu madde çerçevesinde hazırlanan II-22.1 sayılı Geri Alınan Paylar Tebliği (Tebliğ) ile düzenlenmiştir.

Sponsorlu Bağlantılar

Söz konusu Tebliğ uyarınca geri alım konusunda yetki genel kuruldadır. Ortaklık paylarının günlük ağırlıklı ortalama fiyatının yönetim kurulu karar tarihinden önceki son bir ayda, a) nominal değerinin altında seyretmesi veya b) yüzde yirminin üzerinde değer kaybetmesi durumunda ciddi ve yakın bir kaybın varlığı kabul edilir ve doğrudan yönetim kurulu pay geri alımına ilişkin karar alabilir.

Görüldüğü üzere pay geri alımındaki temel motivasyon halka açık ortaklık paylarının değerinin beklenmedik ve haksız bir şekilde düştüğüne olan inançtır. Nitekim son dönemde yaşadığımız fon krizinde de bu yakın ve ciddi kayıp ortaya çıkmıştır. Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) 2026/63 sayılı Haftalık Bülten’de yayımlanan 22.09.2026 tarihli ve 60/1711 sayılı İlke Kararı ile Tebliğ’in 9/3 maddesinde yer alan geri alınan payların toplam bedeline ilişkin üst sınırın (“Geri alınan payların toplam bedeli, Kurul düzenlemeleri çerçevesinde kâr dağıtımına konu edilebilecek kaynakların toplam tutarını aşamaz.”) uygulanmamasına karar vermiştir.

Pay geri alım işlemlerinin artarak devam ettiği bugünlerde halka açık şirketlerimiz için vergisel anlamda şöyle bir sorun oluşmuştur.

5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu’nun “Kurumlar vergisi ve geçici vergi oranı” başlıklı 32/6 maddesinde ve 1 Seri No.lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliği’nin 32.1.1 numaralı bölümünde

  • Borsa İstanbul’da ilk defa işlem görmek üzere en az %20 oranında halka arz edilen kurumların kurumlar vergisi oranının,  paylarının ilk defa halka arz edildiği hesap döneminden başlamak üzere beş hesap dönemi boyunca 2 puan indirimli olarak uygulanacağı,
  • Bu indirimden yararlanılabilmesi için en az %20 oranındaki halka açıklığın, ilk defa halka arzın gerçekleştiği hesap döneminden itibaren beş hesap dönemi boyunca korunması gerektiği,
  • Bu şartın ihlal edilmesi hâlinde indirimli vergi oranı uygulaması nedeniyle zamanında tahakkuk ettirilmemiş vergilerin, vergi ziyaı cezası uygulanmaksızın gecikme faizi ile birlikte tahsil edileceği,

hükme bağlanmıştır.

Maddenin amacı şirketlerin halka açılmasını teşvik etmek, bu teşviki de asgari bir halka açılma oranına bağlamaktır. Maddede yer alan halka açıklık oranından ne anlaşılması gerektiği bundan birkaç ay öncesine kadar bir tartışma konusu olabilirdi. Merkezi Kayıt Kuruluşu’nda (MKK) satışa hazır hâle getirilen ve her an satılabilir payların halka açıklık oranı hesaplamasında dikkate alınabileceği, halka açıklık oranı hesaplamasında tahsisli sermaye artışları sonrasında borsa dışı payların oluşturulması yoluyla halka açıklık oranının düşürülmesinin önüne geçilmeye çalışıldığı söylenebilirdi. Ne yazık ki 03.09.2026 tarihi itibarıyla bu konu tartışmaya açık bir konu olmaktan çıkmıştır. Şöyle ki:

Borsa İstanbul’da endeks oluşumuna getirilen haklı eleştiriler sonrasında, fiili dolaşımdaki pay kavramına ve bu kavramın kullanım alanlarına yönelik olarak SPK tarafından, 03.09.2026 tarihli ve 54/1626 sayılı İlke Kararı alınmıştır. Söz konusu İlke Kararı ile fiili dolaşımdaki pay oranının nasıl hesaplanacağı ayrıntılı olarak belirlenirken, fiili dolaşımdaki pay terimi de payları Borsa İstanbul’da işlem gören şirketlerin halka açıklık oranlarını gösterir bir kavram olarak tanımlanmıştır. Hesaplamalar MKK tarafından https://www.vap.org.tr/fiili-dolasim-raporu adresinde yayımlanmaktadır. Dolayısıyla, her ne kadar vergi mevzuatında halka açıklık oranının nasıl hesaplanacağına ilişkin bir netleştirme yapılmamış olsa da, 54/1626 sayılı SPK İlke Kararı halka açıklık oranının nasıl hesaplanacağını belirlemiştir.

Burada karşımıza cevaplanması gereken üç soru çıkmaktadır.

Halka açıklık oranının %20’nin altına düşmesi hangi aralıkta hesaplanacaktır? Halka açıklık oranı fiili dolaşım oranı olarak kabul edilirse, bu oran MKK tarafından günlük olarak hesaplanmakta ve yayımlanmaktadır. Şirketin halka açıklık oranının yıl içinde bir kez bu oranın altına düşmesi, indirim şartının kaybedilmesi anlamına mı gelecektir?

Bu sorunun 5520 sayılı Kanun ve Kurumlar Vergisi Genel Tebliği’nin ilgili maddelerinde tam olarak bir karşılığı yoktur. Belirlenen şartın kaybedilmesi hâlinde, indirim hakkının ortadan kalkacağı belirtilmektedir.  Yılda bir gün, örneğin 30.09.2026 tarihi itibarıyla halka açıklık oranının %20’nin altına düşmesi durumunda şart yerine getirilmemiş mi olacaktır? Tebliğ uyarınca geri alınan payların süresiz olarak elde tutulması mümkün olmakla birlikte (19/1), istendiği zaman Borsa’da satış yoluyla elden çıkarılması da mümkündür (19/6 ve 12/4). Hâl böyle olunca, halka açıklık oranının yılın belirli günlerinde %20’nin altında kalması, belirli günlerinde üzerine çıkması muhtemeldir. Bu durumda %20 oranı hesaplaması açısından mantıklı olan, hesaplamanın geçici vergi dönemleri itibarıyla üçer aylık ortalama veya yıllık ortalama üzerinden yapılması olabilir.

İlgiliHaberler

Fed tutanakları piyasaları tedirgin etti: Faiz artırımı beklentisi güçleniyor

9 milyar lira özkaynağı var, 7,5 milyar liralık borcunu ödeyemedi! Hissesi bir ayda yüzde 58 yükseldi

Bu işte bir terslik var!

Halka açıklık oranının hesaplamalar sonucunda %20’nin altına düştüğü tespiti yapılırsa, beş yıllık dönemde oluşan vergi indirimlerinin akıbeti ne olacaktır?

Maalesef bu sorunun cevabı açık bir şekilde vergi mevzuatında düzenlenmiştir. Hesaplama yöntemi ve aralığından bağımsız olarak, %20 halka açıklık oranının altına düşülmesi durumunda indirimli vergi oranı uygulaması nedeniyle zamanında tahakkuk ettirilmemiş vergilerin, vergi ziyaı cezası uygulanmaksızın gecikme faizi ile birlikte tahsil edilmesi gerekmektedir. Dolayısıyla mevzuat, beyanname verildiği dönem itibarıyla şartın sağlanmasını yeterli görmemekte, beş yıllık süre boyunca da bu oranın korunmasını zorunlu tutmaktadır. Beşinci yılda bu oranın altına düşülmesi durumunda geçmiş dört yılda sağlanan avantajların da gecikme faiziyle birlikte iade edilmesi gerekecektir. Tersi bir durumda, halka açıklık oranı şartının ikinci yıl sağlanamaması, ancak üçüncü yıl tekrar sağlanması durumunda ne olacaktır? Kurumlar Vergisi Genel Tebliği’nde net bir örnek olmamakla birlikte, bu durumda da indirim hakkından faydalanılamayacağını değerlendiriyorum.

Son olarak “düzenleme nasıl olmalıdır?” sorusuna da cevap vererek yazıyı sonuçlandırmak istiyorum.

Vergi mevzuatında yer alan 2 puanlık vergi indirimi uygulaması halka açılmayı teşvik etmek amacıyla düzenlenmiştir. Dolayısıyla madde metninde ilk halka arzda halka açılma oranının en az %20 olarak belirlenmesinin yeterli olacağını değerlendiriyorum. 5520 sayılı Kanun’un 32/6 maddesinde yer alan “İndirimden yararlanılan hesap döneminden itibaren beş hesap dönemi içinde pay oranına ilişkin bu fıkrada belirlenen şartın kaybedilmesi hâlinde, indirimli vergi oranı uygulaması nedeniyle zamanında tahakkuk ettirilmeyen vergiler vergi ziyaı cezası uygulanmaksızın gecikme faizi ile birlikte tahsil edilir.” şeklindeki cümlenin madde metninden çıkarılması en mantıklı çözümdür.

%20 oranının beş yıllık süre boyunca korunması isteniyorsa da, halka açıklık oranının her geçici vergi döneminde veya yıllık olarak ayrı ayrı değerlendirilmesi, dolayısıyla azalışların ileriye ve geriye doğru yansıtılmaması önem arz etmektedir. Özellikle geriye doğru yansıtma, yatırımcılarını korumak amacıyla pay edinen şirketler için tam bir cezaya dönüşebilecektir.

Son önerimi de Çitlekçi Mağazacılık Gıda A.Ş. örneği üzerinden vereyim. Halka açılma oranı %20,27 olan şirketin, 19.11.2026 tarihi itibarıyla halka açıklık oranı %9,09’a kadar gerilemiştir. Yatırımcılarını son iki aylık sürede yaşanan krizden korumak amacıyla ciddi oran ve tutarda pay alımı gerçekleştiren Şirketin mevcut mevzuat uyarınca indirim hakkını kullanması mümkün görünmemektedir. Bu açıdan şirketlerin kendi paylarını geri alması nedeniyle halka açıklık oranında meydana gelen azalışların, vergi mevzuatındaki bu madde açısından, halka açıklık oranının hesaplanmasında dikkate alınmayacağı yönünde bir düzenleme de gündeme gelebilir.

Etiketler: Borsa İstanbulhisse geri alımıKurumlar Vergisi
Paylaş
Tweet
GönderGönder
Sponsorlu Bağlantılar
Önceki Haber

BDDK konut kredisi kısıtlamasını gevşetti

Sonraki Haber

SPK tarihinde bir ilk! Eski Başkana kendi kurumu ceza kesti

Mustafa Gümüş

1998 yılında Ankara Üniversitesi SBF Maliye Bölümünü bitirdi. 2001 yılında Gazi Üniversitesi’nde İktisat Politikası alanında yüksek lisansını, 2008 yılında George Washington Üniversitesi’nde Finans alanında yüksek lisansını, 2018 yılında da Hacettepe Üniversitesi Mali İktisat alanında doktorasını tamamladı. İş hayatına 1999 yılında Sermaye Piyasası Kurulu’nda uzman yardımcısı olarak başladı. Aynı kurumda sırasıyla uzman, daire başkan yardımcısı, daire başkanı ve başkan danışmanlığı görevlerinde bulundu. Halen Analiz Finansal Danışmanlık Şirketi’nde yönetici ortak olarak görev yapmaktadır. https://www.linkedin.com/in/mgumus76/

Sonraki Haber

SPK tarihinde bir ilk! Eski Başkana kendi kurumu ceza kesti

Sponsorlu Bağlantılar
  • Ana Sayfa
  • Yazarlar
  • Hakkımızda
  • Gizlilik politikası
  • Çerez Politikası
  • Editoryal Politikalar

Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Bu nedenle, sadece burada yer alan bilgilere dayanılarak yatırım yapılması uygun sonuçlar doğurmayabilir.

İnternet sitemizi geliştirmek, etkili ve güvenli hale getirmek, sizin için daha kullanışlı olmasını sağlamak amacıyla çerezler (cookie) kullanıyoruz. Daha  ayrıntılı bilgilere “Çerez Politikası” sayfamızdan ulaşabilirsiniz.



  • Ana Sayfa
  • Yazarlar
  • Hakkımızda
  • Gizlilik politikası
  • Çerez Politikası
  • Editoryal Politikalar

© 2026 paramedya.com - Finans ve Ekonomi Haberleri

Sonuç yok
Tüm sonuçları Göster
  • Ana Sayfa
  • Ekonomi
    • Altın
    • Eko Dünya
    • Sigorta
    • Şirket Haberleri
  • Finans
    • Bankacılık
    • Borsa
    • Döviz
    • Kripto
  • Yazarlar
  • Hakkımızda
  • Gizlilik politikası
  • Çerez Politikası

© 2026 paramedya.com - Finans ve Ekonomi Haberleri