Bankalar 12 aylık finansallarını açıkladı.
Söz verdiğim gibi, kul hakkı oranlarını takip etmeye devam ediyorum.
Bakalım, Türkiye’nin en büyük altı özel bankasında KUL HAKKI ORANLARI ne durumda!
Nedir Kul Hakkı Oranı?
Personel Gideri tutarının Faaliyet Brüt Kar tutarına bölünmesiyle elde ediliyor.
Diğer bir ifadeyle bu oran, elde edilen faaliyet karından (yani TOPLAM GELİRDEN) personele düşen PAYI gösteriyor.
Bankaların kalbi geniş, gönlü güzel emekçileri için,
Her bilanço döneminde banka personelinin emeklerinin karşılığını alıp almadıklarını değerlendireceğiz demiştik.
Nitekim özel bankaların 2023 yıllık sonuçları itibariyle durum net bir şekilde ortaya çıktı.
Aşağıdaki grafikten görülebileceği gibi,
Hiçbir zaman şaşırtmayan İş Bankası, gene şaşırtmadı.
2023 finansallar itibariyle %18,69 Kul Hakkı Oranıyla İş Bankası zirvedeki yerini koruyor!
Garanti Bankası ise %10,11 ile sonunculuğu Akbank’ın elinden almış.
Akbank’a bir parantez açmak gerek.
Yazmıştım, Kaan Gür’le bir şeyler değişecek mi diye sormuş ve takip edeceğimi söylemiştim.
Yeterli olmasa da;
Akbank’ın Kul Hakkı Oranı 2022 yılındaki %5,98’e göre 2023 yılında neredeyse iki kat artarak %11,36’ya ulaşmış.
Belli ki, Kaan Gür farkı kendini göstermiş.
Bir parantez de Denizbank’a açmak gerekiyor.
Adeta, çalışana saygı çerçevesinde Denizbank’ın İş Bankası’nı yakinen takip ettiği görülüyor.
Denizbank’ın Kul Hakkı Oranı 2023 itibariyle %17,33.
QNB Finansbank ise, 2018-2020 performansının çok gerisinde.
QNB Finansbank’ın Kul Hakkı Oranı 2020 yılında %19,8 iken; 2023’te %12,76’ya gerilemiş.
Gelelim diğer bir soruya: Bankacıların yarattıkları gelirden elde ettikleri paylar yıllar itibariyle ne olmuş?
Bankacılar fakirleşmiş mi?
Aşağıdaki grafikten bankaların kul hakkı oranlarının yıllar itibariyle seyrini görebilirsiniz.
Net olarak ifade edilebilir ki;
Kul hakkı oranları 2022’de tabanı görmüş.
Yani bankalar;
Negatif reel faizli parasal genişleme politikası çerçevesinde elde ettikleri nominal gelirden çalışanlara pay vermemişler.
Serzenişler yerine ulaşmış ki;
2023’te tüm bankaların kul hakkı oranlarında iyileşme gösterdikleri anlaşılıyor.
Lakin gelinen durum genel olarak 2018 ile mukayese edildiğinde ve çalışan sayısındaki değişim de dikkate alınırsa tablo, bankacıların fakirleştiğini gösteriyor.
Hiç şüphesiz ki,
Enflasyon muhasebesinin uygulanmamış olması bankaların elde ettikleri reel gelir ve karların üzerini örtüyor.
Ancak unutulmamalı ki; banka emekçilerinin hakları çok kıymetli.
İş Bankası’nı ve Denizbank’ı bir kez daha tebrik ediyorum.
Sevgi ve vicdanla kalın…
Doç. Dr. Soner GÖKTEN
