Üsküdar Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi (İTBF) Psikoloji (İngilizce) Bölümü’nden Prof. Dr. İbrahim Şenay, paranın dijitalleşmesi ve kredi kartlarının yaygınlaşmasının davranış ekonomisi ve alışkanlıklar üzerindeki etkilerini değerlendirdi.
Kredi kartı ilk çıktığında daha fazla para harcama alışkanlığına neden olmuştu!
Kredi kartlarının ilk çıktığı yıllarda kredi kartı kullananların nakit para kullananlara göre belli bir ürüne daha fazla para verme isteğine, para harcarken daha az rahatsızlık hissetme hissine sahip olduklarını dile getiren Prof. Dr. İbrahim Şenay, “Daha fazla para harcama alışkanlığına sahiptiler. Ancak yıllar içerisinde bu alışkanlık azaldı ve artık kredi kartı veya nakit kullananlar arasında para harcama davranışında bir fark göremiyoruz.” dedi.
Nakit para kullanmak para harcama isteğini azaltıyor
Ancak son yıllarda artan mobil ödeme metoduyla karşılaştırıldığında, nakit para kullanmanın aynı ürüne daha fazla para harcama alışkanlığını azaltan bir faktör olduğunu ifade eden Prof. Dr. İbrahim Şenay, “Ancak kredi kartında da olduğu gibi önümüzdeki yıllarda mobil ödeme yapanların daha fazla para harcayabilme istekliliği de kaybolabilir. Burada belirleyici olan şahısların yeni para ödeme metotlarıyla ne kadar tecrübesi olduğu. İnsanların yeni ödeme metoduyla olan tecrübesi arttıkça yeni ödeme metotları nakit parayla insan davranışı üzerinde aynı fonksiyona sahip olmaya başlıyor gibi görünüyor.” diye konuştu.
Para sayması istenen insanların güç ve kontrol isteği tetikleniyor
“Bazı araştırmalar para sayması istenen insanların diğerlerine göre daha fazla güç ve kontrol isteğinin tetiklendiğini gösteriyor.” diyen Prof. Dr. İbrahim Şenay, “Bu bireyler daha az sosyalleşme ihtiyacı duyuyor ve daha bencil davranabiliyor. İnsanlarda kredi kartına dokununca aynı etkinin meydana gelmediğini görüyoruz. Bu araştırmalara göre, paraya (kredi kartına değil) dokunmamayı bir alışkanlık haline getiren insanlar daha az bencil ve daha sosyal biri olabilirler.” dedi.
Kredi kartı kullanımındaki artış, tüketici harcamalarını da etkiliyor mu?
Son zamanlardaki araştırmaların, günümüzde artık kredi kartı kullanımındaki artışın, tüketici harcamalarında bir fark yaratmadığını gösterdiğini kaydeden Prof. Dr. İbrahim Şenay, “Ancak tabii kredi kartı ödeme tecrübesi düşük olanlarda böyle bir tüketimde artışa az da olsa hala sebep oluyor olabilir. Ancak bu uzun vadede ciddi bir fark meydana getirmeyecektir. Son yıllardaki araştırmalar, bireylerin alışverişlerinde hangi metodu kullandığı konusunda endişe etmelerine gerek olmadığını gösteriyor.” şeklinde sözlerini tamamladı.
