Konut fiyatlarının yüksek olması ve doların ise TL karşısında zayıf kalması Türklerin yurtdışında ev alımını adeta patlattı. Beş ayda 40 milyar liralık alım yaptılar.
Dünya Yazarı Naki Bakır, bugünkü yazısında “Yılın ilk beş ayında yabancıların Türkiye’de gayrimenkul yatırımları yarı yarıya azalırken, Türklerin gayrimenkul alımı için yurt dışına transfer ettiği döviz hacmi hızlı bir artışla 1 milyar doları aştı.” dedi.
Türkiye’de son iki yıldır kredi faizlerinin aşırı yüksekliği nedeniyle orta gelir grubunun ikamet amaçlı konut alımları zorlaşırken, üst gelir grubundaki “yatırımcı tip” yerli alıcıların 2023 yılından bu yana gayrimenkul yatırımında yurt içinin yanı sıra yüksek kira getirisi, vergi avantajları, oturum izni ve seyahat özgürlüğü gibi imkanların cazibesiyle yurt dışında alıma ilgisi artarak devam ediyor.
Beş ayda 40 milyar liralık alım
Merkez Bankası ödemeler dengesi verilerine göre Türk vatandaşları bu yıl yurt dışında ocak ayında 144 milyon, şubatta 190 milyon, martta 227 milyon, nisanda 232 milyon ve mayıs ayında 238 milyon dolarlık gayrimenkul satın aldı. Böylece ocak-mayıs döneminde Türklerin yurt dışı gayrimenkul yatırımları geçen yılın eş dönemine göre dolar bazında yüzde 19,5’luk bir artışla 1 milyar 31 milyon dolara ulaştı. Merkez Bankası ortalama döviz kuru ile çevrildiğinde bu tutar yaklaşık 40 milyar TL’ye karşılık geliyor.
Net giriş yerini net çıkışa bıraktı
Aynı dönemde yabancıların Türkiye’deki gayrimenkul yatırımları ise yüzde 49,5 azalarak 1 milyar 437 milyon dolardan 726 milyon dolara geriledi. Buna göre gayrimenkul alımı için beş ayda çıkan döviz, aynı dönemde bu amaçla getirilen tutarın 305 milyon üzerinde gerçekleşti. Başka deyişle karşılıklı gayrimenkul yatırımlarında Türkiye’den bu tutarda bir döviz çıkışı yaşandı. Geçen yıl ilk beş ayda yabancıların gayrimenkul alımı için Türkiye’ye getirdikleri dövizden Türklerin bu amaçla yurt dışına götürdükleri sermaye düşüldüğünde bu alanda 574 milyon dolar net giriş bulunuyordu.
Son bir yılda 2,3 milyar $’lık alım
Gayrimenkul yatırımlarında mayıs sonu itibarıyla son bir yılda ise yabancıların Türkiye’den 2 milyar 111 milyon dolarlık alımına karşılık, Türklerin yurt dışındaki alımları 2 milyar 321 milyon dolara (ortalama kurla 81,5 milyar TL’ye) ulaştı ve yıllık bazda 210 milyon dolarlık çıkış yaşandı. 2020 yılında 213 milyon dolar olan gayrimenkul alımı için yurt dışına aktarılan döviz tutarı, 2021’de yüzde 74,2 artışla 371 milyon dolara, 2022’de yüzde 69,3 artışla 628 milyon dolara, 2023 yılında yüzde 183,8’lik rekor artışla 1 milyar 782 milyon dolara ve 2024’te yüzde 20,8 artışla 2 milyar 153 milyon dolara ulaşmıştı. Mevcut ivmenin devam etmesi durumunda bu yılın tümünde bu hacmin 3 milyar dolara yaklaşması bekleniyor.
