Finansal analist Türker Açıkgöz, X hesabı üzerinden yaptığı açıklamalarda piyasaların gündeminde yer alan sistematik risk konusunu akademik bir bakış açısıyla ele aldı.
Açıkgöz, sistematik riskin tüm varlıkları etkileyen ve makroekonomik faktörlerden kaynaklanan bir risk türü olduğunu belirterek, “Portföy çeşitlendirmesiyle tamamen ortadan kaldırılamaz” ifadelerini kullandı.
Analiste göre sistematik risk; faiz oranları, enflasyon, işsizlik, ekonomik büyüme, jeopolitik şoklar ve para politikası değişimlerinden kaynaklanıyor ve bireysel şirket performansından bağımsız olarak hareket ediyor.
Modern portföy teorisine göre sistematik risk beta katsayısı (β) ile ölçülüyor. Açıkgöz, “Beta, bir varlığın piyasa hareketlerine ne kadar duyarlı olduğunu gösterir. Yani piyasa yükseldiğinde veya düştüğünde, o varlığın tepkisini açıklar” dedi.
Sistematik riskin kaçınılmaz olduğuna dikkat çeken Açıkgöz, “Ne kadar geniş bir portföy kurarsanız kurun, ekonomiyi sarsan ortak şoklardan kaçamazsınız. Bu nedenle literatürde non-diversifiable risk, yani kaçınılamayan risk olarak adlandırılır” ifadelerini kullandı.
Analist, Sermaye Varlıklarını Fiyatlama Modeli (CAPM) çerçevesinde yüksek sistematik riskin daha yüksek getiri beklentisi yarattığını da hatırlattı.
Ekonomik dalgalanmalar, küresel belirsizlikler ve parasal sıkılaştırma döngüleri tüm sektörleri etkilerken, yatırımcıların bu dönemlerde genellikle güvenli limanlara yöneldiğini belirten Açıkgöz, risk algısının makro şoklarla değiştiğini vurguladı.
Açıkgöz, sözlerini şöyle tamamladı: “Sistematik risk kaçınılmazdır; çeşitlendirme ile azaltılamaz ve finansal varlık fiyatlamasının merkezindedir. Bu nedenle yatırım analizlerinde hem mikro hem de makro risklerin birlikte değerlendirilmesi gerekir.”