Yatırımcıların en temel hedeflerinden biri, riskleri dağıtarak daha dengeli bir getiri elde etmek. Ancak portföy oluşturulduktan sonra asıl kritik soru, sermayenin seçilen varlıklar arasında nasıl paylaştırılacağı oluyor. Finans literatüründe bu konu “portföy dağılımı” ya da “allocation” olarak adlandırılıyor.
Analist Türker Açıkgöz’e göre, bu alanda onlarca yıldır geliştirilen karmaşık matematiksel model ve optimizasyon tekniğine rağmen, pek çok yöntem pratikte beklenen başarıyı gösteremiyor. Akademik çalışmalarda sıkça rastlanan bir durumun altını çizen Açıkgöz, geçmiş verilerde oldukça iyi sonuç veren modellerin, gelecekte aynı performansı sergileyemediğine dikkat çekiyor.
Açıkgöz, buna karşılık son derece basit bir yaklaşımın çoğu zaman daha istikrarlı sonuçlar üretebildiğini ifade ediyor. Bu yöntemin “1/N” ya da eşit dağılım modeli olarak bilindiğini belirten Açıkgöz, mantığın oldukça net olduğunu söylüyor: Kaç varlığa yatırım yapılacaksa, toplam sermaye o sayıya eşit şekilde bölünüyor. Örneğin 100 TL’lik bir sermaye ile beş hisse senedine yatırım yapılacaksa, her birine 20 TL ayrılması bu yaklaşımın temelini oluşturuyor.
Yaklaşık 70 yıllık portföy optimizasyonu literatürüne rağmen, birçok çalışmanın bu basit yöntemi geride bırakamadığını vurgulayan Açıkgöz, özellikle bireysel yatırımcılar açısından 1/N yaklaşımının hem anlaşılır hem de uygulanabilir olduğunu belirtiyor.
Ancak önemli bir noktaya da dikkat çekiliyor. Açıkgöz, eşit dağılım yönteminin aynı risk grubundaki varlıklar için daha sağlıklı sonuç verdiğini ifade ediyor. Sadece hisse senetlerinden oluşan bir portföyde eşit dağılımın makul olduğunu belirten Açıkgöz, hisse senedi ve kripto varlıkların bir arada bulunduğu portföylerde ise risk seviyelerinin ciddi biçimde farklılaştığını hatırlatıyor.
Bu tür durumlarda önce risk gruplarına göre dağılım yapılmasının daha doğru olacağını söyleyen Açıkgöz, örneğin portföyün yüzde 90’ının hisse senetlerine, yüzde 10’unun kripto varlıklara ayrılması halinde, her grubun kendi içinde eşit olarak paylaştırılabileceğini ifade ediyor.
Değerlendirmesinin sonunda Açıkgöz, yatırım dünyasında her zaman daha karmaşık olanın daha iyi sonuç vermediğini belirterek, “Basit yöntemler çoğu zaman karmaşık modellerden daha istikrarlı sonuçlar üretebilir. Eşit dağılım, özellikle temel yatırımcılar için güçlü bir alternatif olmaya devam ediyor” görüşünü dile getiriyor.
İŞTE TÜRKER AÇIKGÖZ’ÜN ÖNERİSİ:
Portföy Dağılımının En Basit ve En Etkili Yolu
1️⃣Yatırım yaparken portföy oluşturmamızın nedeni, tüm parayı tek bir varlığa bağlamamak ve riski dağıtmaktır.
2️⃣Yatırım yapılacak hisseleri seçtikten sonra asıl kritik soru şudur:
Paramızı bu varlıklar arasında nasıl dağıtacağız?
3️⃣Finansta bu mesele portföy dağılımı (allocation) olarak adlandırılır.
Bu konuda çok sayıda model, optimizasyon tekniği ve matematiksel yaklaşım vardır.
4️⃣Ancak şaşırtıcı bir gerçek var:
Bu karmaşık yöntemlerin büyük bölümü pratikte sanıldığı kadar başarılı değildir.
5️⃣Akademik çalışmalarda sıkça görülen bir durum şudur:
Modeller geçmiş veride çok iyi sonuç verirken, aynı başarıyı gelecekte çoğu zaman gösteremez.
6️⃣Buna karşılık, en basit ve hiçbir hesaplama gerektirmeyen bir yöntem, çoğu zaman daha istikrarlı sonuçlar üretir.
7️⃣Bu yöntemin adı: 1/N (eşit dağılım) yaklaşımıdır.
Mantık nettir: Kaç varlığa yatırım yapılacaksa, toplam para o sayıya eşit bölünür.
8️⃣Örnek: 100 TL sermaye ile 5 hisse alınacaksa, her birine 20 TL yatırılır.
9️⃣Portföy optimizasyonu üzerine yaklaşık 70 yıllık akademik birikime rağmen, çalışmaların önemli bir bölümü bu basit yaklaşımı geride bırakamamaktadır.
🔟Özellikle bireysel yatırımcılar için 1/N yaklaşımı, son derece anlaşılır ve uygulanabilir bir yöntemdir.
1️⃣1️⃣Ancak önemli bir hatırlatma yapmak gerekir:
Bu yöntem, aynı risk grubundaki varlıklar için daha sağlıklı çalışır.
1️⃣2️⃣Örneğin sadece hisse senetlerinden oluşan bir portföyde eşit dağılım makuldür.
Ancak hisse senedi ve kripto varlıkların birlikte bulunduğu bir portföyde risk seviyeleri ciddi biçimde farklıdır.
1️⃣3️⃣Bu tür durumlarda, daha yüksek riskli varlıklara daha düşük, daha düşük riskli varlıklara daha yüksek ağırlık vermek daha doğru bir yaklaşımdır. Ardından, grup içi eşit dağılım yapılabilir. 90 TL Hisse – 10 TL kripto şeklindeyse bunlar kendi grupları içinde eşit dağıtılır.
1️⃣4️⃣Özetle:
Basit yöntemler çoğu zaman karmaşık modellerden daha istikrarlı sonuçlar üretebilir.
Eşit dağılım, özellikle temel yatırımcılar için güçlü bir alternatiftir.