TBMM Bayındırlık, İmar, Ulaştırma ve Turizm Komisyonu, Tapu Kanunu ile Bazı Kanunlarda ve 375 Sayılı KHK’de değişiklik öngören kapsamlı kanun teklifini kabul etti. Teklif, deprem bölgesindeki hak sahiplerinden yapı denetimine, beton üretiminden zemin etütlerine kadar birçok alanda köklü değişiklikler içeriyor.
Deprem hibeleri ve krediler tamamen koruma altında
Düzenlemeye göre, 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş merkezli depremlerden etkilenen bölgelerde hak sahiplerine verilen hibe ve krediler; devredilemeyecek, temlik edilemeyecek, rehnedilemeyecek, teminat gösterilemeyecek ve hiçbir şekilde haczedilemeyecek. Bu destekler için ihtiyati tedbir ve haciz uygulanamayacak, iflas masasına da dahil edilemeyecek. Amaç, yeniden inşa sürecini hızlandırmak ve depremzedelerin haklarını güvence altına almak.
Yapı denetimine sıkı takip ve meslekten men
Teklifle Yapı Denetimi Hakkında Kanun’da önemli değişiklikler yapılıyor. “Beton üreticisi” ile “zemin ve temel etüt kuruluşu” tanımları mevzuata ekleniyor.
- Yeni iş almaktan men edilen yapı denetim kuruluşlarının ortakları, ceza süresince sektörde görev alamayacak.
- Faaliyetine son verilen kuruluşların ortaklarına 3 yıl meslekten men uygulanacak.
- Son 5 yılda 3 ayrı idari müeyyideye neden olan denetçi mimar, mühendis ve teknik personele de 3 yıl sektör yasağı getirilecek.
Beton ve laboratuvarlara milyonluk cezalar
Beton ve laboratuvar denetimleri de sertleşiyor.
- Standartlara uymayan beton üreten firmalara 500 bin TL ceza kesilecek.
- Mikser etiketi veya karekodlu irsaliyesi olmayan beton dökümünde 250 bin TL ceza uygulanacak.
- Laboratuvarlarda usulsüzlük yapan denetçi ve teknik personele 50 bin TL idari para cezası verilecek.
Ayrıca laboratuvar hizmetlerinde yalnızca azami değil, asgari ücret tarifesi de getirilecek.
Zemin ve temel etütlerinde yeni dönem
Zemin ve temel etüt hizmetleri yalnızca Bakanlıktan izinli kuruluşlarca yapılacak. Gerçeğe aykırı rapor düzenleyen kuruluşların izin belgeleri iptal edilecek, teminatları gelir kaydedilecek ve ortaklarına 3 yıl sektör yasağı uygulanacak. Bu kuruluşlar, yapı hasarlarından da sorumlu tutulacak.
Hazine taşınmazları ve süre uzatımları
Hazineye ait taşınmazların satışı ve 2/B arazileriyle ilgili başvuru ve ödeme süreleri 31 Temmuz 2026’ya kadar uzatılıyor. Süresinde ödeme yapmayanlar için bedeller, TÜFE oranlarıyla güncellenecek.
Kanun teklifi, depremzedelerin mali haklarını güvence altına alırken, yapı güvenliğinde sorumluluğu artıran ve sektöre ciddi yaptırımlar getiren kapsamlı bir reform niteliği taşıyor.