İntegral Yatırım’a Halka Arz Cezası
Yıllardır ne söylüyoruz?
Bazı şirketler ederinin üzerinde değerleniyor.
Sonra halka arz ediliyor.
Mal küçük yatırımcıya bırakılıyor.
Dün SPK bülteninde bu tartışmayı büyütecek bir ceza çıktı.
İntegral Yatırım Menkul Değerler AŞ’ye idari para cezası verildi.
Gerekçe çok net:
Fiyat tespit raporu hazırlanırken halka arz fiyatının gerçek değeri en doğru şekilde yansıtması için gerekli dikkat ve özenin gösterilmemesi.
Yani mesele doğrudan halka arz fiyatı.
Aracı Kurum “Bana Verilen Rakamı Kullandım” Diyemez
SPK’nın dayandığı düzenlemeler önemli.
III-39.1 sayılı Tebliğ’in 24/1-b maddesi diyor ki:
Yatırım kuruluşu basiretli tacir gibi davranmak zorundadır.
Mesleki dikkat ve özeni göstermek zorundadır.
Gerekli önlemleri almak zorundadır.
Yani aracı kurumun sorumluluğu var.
“Şirket böyle dedi, biz de yazdık” diyemez.
Halka Arz Fiyatı Gerçek Değeri Yansıtmalı
Bir diğer düzenleme de III-37.1 sayılı Tebliğ’in 54/1-e maddesi.
Bu madde doğrudan fiyat tespit raporuna ilişkindir.
Halka arz fiyatı, payın gerçek değerini en doğru şekilde göstermelidir.
Bunun için azami özen gösterilmelidir.
Kullanılan değerleme yöntemleri açıklanmalıdır.
Neden seçildikleri belirtilmelidir.
Fiyata hangi yöntemin esas alındığı anlatılmalıdır.
Yani halka arz fiyatı kafaya göre belirlenemez.
SPK Aslında Ne Diyor?
SPK bu iki maddeyi birlikte yazıyorsa mesaj açıktır:
“Bu halka arzda fiyat tespit raporu hazırlanırken gerekli mesleki özen gösterilmedi.”
Bu ciddi bir tespittir.
Çünkü konu doğrudan yatırımcının ödediği fiyattır.
Şimdi İntegral Yatırım bir şirketin halka arzını yapıyor. Güzel. Fakat halka arzda yatırımcıya hisse satarken fiyatı yanlış – usulsüz hesaplıyor.
Bu nasıl iştir? Bedeli ödeyen yatırımcı oluyor.
Şimdi bu nedir? Örneğin bir şirket halka açılıyor İntegral Yatırım aracılık ediyor. Hisse fiyatı 10 TL.
Ama İntegral Yatırım, örneğin, yanlışlıkla 20 TL mi açıklıyor? 100 TL mi açıklıyor?
10 liralık hisseyi 100 liraya mı çakmış? Nedir durum mesela.
Ama burada kritik bir sorun var.
SPK bülteninde hangi halka arz olduğu açıkça yazmıyor.
Yatırımcının Bilme Hakkı Var
Asıl mesele burada başlıyor.
Hangi halka arz?
Hangi şirket?
Fiyat ne kadar hatalı belirlendi? 10 lirayken 11 lira mı bulundu. 10 lirayken 100 Lira mı bulundu? Nedir buradaki hata?
Yatırımcı ne kadar zarara uğradı?
Bu zarar nasıl giderilecek?
Bunlar açıklanmalı.
Çünkü bu ceza sadece İntegral Yatırım’ı ilgilendirmiyor.
O halka arza katılan yatırımcıyı da ilgilendiriyor.
Gelecekte yapılacak halka arzları da ilgilendiriyor.
Yatırımcının bunu bilme hakkı var.
Bu halka arzlara yüz binlerce insan katılıyor. Bu insanların zararını İntegral Yatırım karşılayacak mı? Mesela SPK’ya sorulması gereken önemli bir sorun bu.
Bakın bir diğeri de şudur: bu raporlar o kadar çok kişinin önünden geçiyor ki – inanamazsınız.
SPK burada değerlemedeki hatayı şimdi mi fark etmiş?
NORMALDE O RAPORLAR SPK’NIN ONAYINDAN GEÇİYOR… UZMAN NOKTASI VİRGÜLÜNE KADAR DİDİK DİDİK EDİYOR.
Nasıl şimdi farkediyor bilmiyorum.
Yeni SPK Yönetimi ile alakalı olabilir. Önceki yönetimin hatalarını mı açıyor?
Bütün Halka Arzlar Şüphe Altında Kalır
İntegral Yatırım’ın hazırladığı fiyat tespit raporları, yaptığı halka arzlar doğal olarak yeniden tartışmaya açılır.
Son dönemde adı geçen halka arzlar:
Fuzul GYO – FZLGY
Vera GYO – VRGYO
Sur GYO – SURGY
Yiğit Akü – YIGIT
Pasifik Holding – PAHOL
Zeray GYO – ZERGY
Formül Plastik – FRMPL
Soho Giyim – SOHOE
Bu liste tek başına suçlama değildir.
Ama SPK cezasından sonra yatırımcının şu soruyu sorması son derece doğaldır:
Ceza hangi halka arz için kesildi?
Çünkü SPK usulsüz işlemi açıklamadığı için yukarıdaki listedeki diğer tüm halka arzları zan altında bırakıyor.
Şeffaflık Olmadan Güven Olmaz
Sermaye piyasasında güven lafla kurulmaz.
Şeffaflıkla kurulur.
Hesap verilebilirlikle kurulur.
Yatırımcıyı koruyarak kurulur.
Bir halka arzda fiyat tespit raporu hatalı hazırlanmışsa, bunun adı açıkça konulmalıdır.
Şirketin adı açıklanmalıdır.
Hatalı fiyatlama ortaya konulmalıdır.
Yatırımcı mağduriyeti varsa çözüm üretilmelidir.
Aksi halde herkes zan altında kalır.
Aracı kurum da.
Şirketler de.
Halka arz sistemi de.
Sonuç
Türkiye’de halka arz piyasası zaten güven sorunu yaşıyor.
Şimdi SPK bülteninden çıkan bu ceza, sorunu daha da büyütüyor.
Yatırımcıya “halka arzlara güvenin” deniyor.
Ama fiyat tespit raporunu hazırlayan kuruma, “gerçek değeri doğru belirlemek için gerekli özeni göstermedin” diye ceza kesiliyor.
O zaman soru basit:
Hangi halka arzda yatırımcıya yanlış fiyatla mal satıldı?
Bu sorunun cevabı verilmeden bu dosya kapanmaz.
Sevgiyle kalın.
Sosyal medya hesaplarım:
Instagram: @turkeracikgoz
instagram.com/turkeracikgozz
Twitter (X): @Turkeracikgoz
x.com/Turkeracikgoz
Linkedin: https://www.linkedin.com/in/turkeracikgoz/
E-Mail: [email protected]
