Beyaz eşya sektöründe daralma derinleşiyor. Türkiye Beyaz Eşya Sanayicileri Derneği (TÜRKBESD), 2026 yılının ilk altı ayına ilişkin sektör verilerini açıkladı. Açıklanan rakamlar, hem iç pazarda hem de ihracatta yaşanan kayıpların üretime de yansıdığını gösterdi.
TÜRKBESD verilerine göre, altı ana ürün grubunda ocak-haziran döneminde yurt içi satışlar geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 7 gerilerken, son yıllarda düşüş eğiliminde olan ihracattaki kayıp yüzde 19’a ulaştı. İhracattaki zayıflama üretimi de olumsuz etkiledi. Sektörün ilk yarı üretimi geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 15 azalırken, iç satış ve ihracattan oluşan toplam satışlar da yüzde 15 düşüşle 13 milyon 26 bin 952 adet olarak gerçekleşti.
Haziranda satışlar 2 milyon adede geriledi
Haziran ayında da daralma sürdü. Yurt içi satışlar yıllık bazda yüzde 15, ihracat ise yüzde 11 azaldı. Üretim geçen yılın aynı ayıyla aynı seviyede kalırken toplam satışlar yüzde 12 düşerek 2 milyon 33 bin 470 adede indi.
Türkiye, yüzde 7’lik üretim payıyla Avrupa’nın en büyük, dünyanın ise ikinci büyük beyaz eşya üretim merkezi konumunu koruyor. Sektör, yıllık 29 milyon adet üretim kapasitesine sahip bulunurken yaklaşık 60 bin kişiye doğrudan, 600 bin kişiye ise dolaylı istihdam sağlıyor. Geçen yıl 20,2 milyon adet ürün ihraç eden sektör, Ar-Ge, dijitalleşme ve yeşil dönüşüm yatırımlarını da sürdürüyor.
“İhracattaki düşüş devam ediyor”
TÜRKBESD Başkanı Alper Şengül, ihracattaki daralmanın temel nedenleri arasında rekabet gücündeki zayıflama ile dış ticaret politikalarının oluşturduğu ilave maliyetlerin bulunduğunu söyledi.
Şengül, sektörün uzun süredir bu sorunlara dikkat çektiğini belirterek, “Gelinen noktada ihracattaki düşüşün devam ettiğini görüyoruz. İhracat pazarlarındaki kayıplar yalnızca mevcut performansı değil, yatırımları, üretim kapasitesini ve istihdamı da olumsuz etkileyebilir. Rekabetçiliği güçlendirecek, ihracatı destekleyecek ve üretim maliyetlerini dengeleyecek adımlar büyük önem taşıyor” dedi.
Anti-damping vergileri maliyet baskısını artırıyor
TÜRKBESD Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Mehmet Yavuz ise beyaz eşya sektörünün temel girdilerinden olan yassı çelik ürünlerine yönelik anti-damping soruşturmaları sonucunda uygulanan yüksek vergilerin üretim maliyetlerini doğrudan artırdığını söyledi.
Yavuz, küresel talepteki zayıflama ve ihracat pazarlarındaki belirsizliklerin de etkisiyle üretim ve ihracatta daralma yaşandığını belirterek, “Temel girdilere getirilen ilave maliyetler sektörümüzün rekabet gücü üzerindeki en önemli baskı unsurlarından biri haline geldi. Türkiye’nin katma değerli üretim ve ihracat hedeflerine ulaşabilmesi için öngörülebilir ve sürdürülebilir bir maliyet yapısına ihtiyaç var” ifadelerini kullandı.
GEKAP yükü 3 milyar TL’ye ulaştı
TÜRKBESD Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Fatih Özkadı da Geri Kazanım Katılım Payı (GEKAP) uygulamasının sektör üzerinde ciddi bir maliyet oluşturduğunu söyledi.
Özkadı’nın verdiği bilgiye göre, 2020 yılında uygulanmaya başlayan GEKAP birim tutarları bugün yaklaşık 15-17 kat artarken, aynı dönemde üretici ve tüketici fiyatlarındaki artış yaklaşık 7 kat seviyesinde kaldı. Böylece GEKAP artışının enflasyonun oldukça üzerinde gerçekleştiğine dikkat çeken Özkadı, uygulamanın sektör üzerindeki yıllık maliyetinin yaklaşık 3 milyar TL’ye ulaştığını, 2020-2025 döneminde sektörden tahsil edilen toplam GEKAP tutarının ise yaklaşık 250 milyon dolar seviyesinde olduğunu belirtti.