Gedik Yatırım Araştırma, 17 Eylül’de tasfiyesine karar verilen yatırım fonlarına ilişkin kapsamlı bir analiz yayımladı. Rapora göre tasfiye kapsamındaki 129 fonun 30 Eylül itibarıyla toplam büyüklüğü 652,3 milyar liraya geriledi. Bu fonlarda MKK verilerine göre 455 bin 758 tekil yatırımcı bulunuyor. Aynı kurumlara ait tasfiye kapsamına alınmadan işlemden kaldırılan fonlar da eklendiğinde, işleme kapalı toplam büyüklük 756 milyar liraya ulaşıyor. gedik_yatirim_tasfiye_fonlari_d…
Rapordaki en çarpıcı bulgu ise paranın büyük ölçüde birkaç fonda toplanması. Tasfiye kapsamındaki 652,3 milyar liranın 498,8 milyar lirası, yani yüzde 76,5’i Tera Portföy’ün sadece 6 fonunda bulunuyor. Daha da dikkat çekici olanı, Tera Portföy Birinci Serbest Fon (TLY) ile Tera Portföy Para Piyasası (TL) Fonu’nun (TP2) tek başına 468 milyar liralık büyüklüğe ulaşması. Bu iki fon, toplam tasfiye portföyünün yüzde 72’sini oluşturuyor. gedik_yatirim_tasfiye_fonlari_d…
TLY’nin büyüklüğü 243,6 milyar lira, TP2’nin büyüklüğü ise 224,4 milyar lira. Tera’nın toplam 6 fonundaki yatırımcı sayısı fon bazında 540 binin üzerinde görünürken, diğer altı portföy yönetim şirketinin 125 fonu toplam büyüklüğün yalnızca yaklaşık dörtte birini oluşturuyor. gedik_yatirim_tasfiye_fonlari_d…
100 liralık fonda kaç lira nakde dönüşebilir?
Gedik Yatırım’ın çalışmasının asıl dikkat çekici bölümü, fon varlıklarının tasfiye sırasında ne kadarının nakde çevrilebileceğine ilişkin duyarlılık analizi.
Araştırma ekibi, portföy dağılım raporlarına ulaşabildiği 48 fonu incelemiş. Bu fonların toplam büyüklüğü 569,9 milyar lira ve tasfiye kapsamındaki toplam portföyün yaklaşık yüzde 87’sini temsil ediyor. Çalışmada 1.339 ayrı pozisyon incelenmiş. Araştırmada likiditesi sınırlı olarak değerlendirilen 249 hisse ile sorunlu veya takipteki ihraççılara ait 140 borçlanma aracı ayrıca analiz edilmiş. gedik_yatirim_tasfiye_fonlari_d…
Sonuçlara göre incelenen fonlarda likiditesi sınırlı varlıkların toplam payı yüzde 58,6. Bu oran yaklaşık 334 milyar liraya karşılık geliyor. Para piyasası fonlarında doğrudan tutulan likiditesi sınırlı varlıkların oranı yalnızca yüzde 6,9 olurken, ters repo ve pay senedi repo teminatları da hesaba katıldığında oran yüzde 40’a çıkıyor. PPF dışı fonlarda ise oran yüzde 80,1’e ulaşıyor. gedik_yatirim_tasfiye_fonlari_d…
Ancak Gedik Yatırım, bu yüksek oranın esas olarak Tera’nın üç büyük fonundan kaynaklandığına dikkat çekiyor. TP2, TLY ve THF dışarıda bırakıldığında likiditesi sınırlı varlıkların toplam oranı yüzde 58,6’dan yüzde 23,2’ye düşüyor. Başka bir ifadeyle, tasfiye sürecindeki likidite probleminin çok büyük bölümü birkaç büyük fonda yoğunlaşıyor. gedik_yatirim_tasfiye_fonlari_d…
Raporda dört farklı senaryo üzerinden yapılan hesaplama da yatırımcı açısından önemli bir tablo ortaya koyuyor. Çalışma, bunun bir tahmin değil duyarlılık analizi olduğunu özellikle vurguluyor.
Tüm tasfiye fonları birlikte değerlendirildiğinde her 100 liralık fon değerinin hafif senaryoda yaklaşık 91 lirasının, orta senaryoda 80 lirasının, ağır senaryoda 67 lirasının ve çok ağır senaryoda 53 lirasının nakde dönüşebileceği hesaplanıyor.
Para piyasası fonlarında bu rakamlar sırasıyla 97, 91, 81 ve 68 lira. Hisse senedi ve serbest fonlarda ise 84, 68, 52 ve 36 lira seviyesine iniyor. gedik_yatirim_tasfiye_fonlari_d…
Tera’nın üç büyük fonu hesaptan çıkarıldığında ise tablo belirgin biçimde iyileşiyor. Her 100 liralık fon değerinin hafif senaryoda 97, orta senaryoda 93, ağır senaryoda 88 ve en ağır senaryoda 81 lirasının nakde dönüşebileceği hesaplanıyor. gedik_yatirim_tasfiye_fonlari_d…
Burada önemli nokta şu: Gedik Yatırım bu rakamların kesin kayıp tahmini olmadığını, 30 Eylül’deki mevcut fon değerleri üzerinden oluşturulmuş senaryolar olduğunu belirtiyor. Dolayısıyla yüzde 47’lik olası kayıp gibi bir sonuç raporun öngörüsü olarak okunmamalı.
146,5 milyar liralık hisse pozisyonu için tasfiye süresi 60 günü aşabilir
Raporun borsa açısından en önemli bölümlerinden biri ise tasfiye fonlarının ellerindeki hisselerin satışına ilişkin hesaplama.
Gedik Yatırım, inceleme kapsamındaki fonlarda likiditesi sınırlı olarak sınıflandırılan 123 hisse bulunduğunu ve bu pozisyonların güncel değerinin yaklaşık 146,5 milyar lira olduğunu belirtiyor. Üstelik bu tutarın yüzde 86’sı yalnızca ilk 10 hissede toplanıyor.
Bu hisselerin 31 Ağustos-28 Eylül dönemindeki pozisyon ağırlıklı ortalama getirisi yüzde -58 olarak hesaplanmış. Günlük ortalama işlem hacminin yalnızca yüzde 20’si kadar satış yapılabileceği varsayımında, pozisyonların yüzde 45’inin tasfiyesi 60 işlem gününden daha uzun sürüyor. 146,5 milyar liralık pozisyonun yaklaşık 66 milyar liralık bölümü için tahmini satış süresi 60 işlem gününün üzerinde. gedik_yatirim_tasfiye_fonlari_d…
Daha da dikkat çekici olan, en büyük altı hisse pozisyonunun toplam 106,2 milyar liraya ulaşması. Bu hisselerin son bir ayda yüzde 44 ile yüzde 71 arasında değer kaybettiği belirtiliyor. Dolayısıyla fonların zorunlu satışları yalnızca fon yatırımcılarını değil, söz konusu hisselerde pozisyon taşıyan diğer yatırımcıları da etkileyebilecek kalıcı bir arz baskısı yaratabilir.
Raporda ayrıca tasfiye fonlarında 37,5 milyar liralık özel sektör borçlanma aracı bulunduğu, bunun 31,6 milyar liralık bölümünün likiditesi sınırlı olarak değerlendirilen ihraçlardan oluştuğu belirtiliyor. Bu tutarın 26,7 milyar lirası Tera Portföy fonlarında bulunuyor. Buna karşılık tasfiye kapsamındaki para piyasası fonlarında 29,4 milyar liralık devlet tahvili bulunuyor ve bunun 24,5 milyar lirası TP2’de. gedik_yatirim_tasfiye_fonlari_d…
Gedik Yatırım’a göre derin ikincil piyasası bulunan devlet tahvilleri, küçük yatırımcıların ara ödemelerinin finansmanında ilk kullanılabilecek kaynaklardan biri olabilir.
SPK’nın 30 Eylül tarihli kararıyla Tera, Pusula, Atlas ve Hedef Portföy tarafından kurulan 65 fonda yatırımcılara fon başına 1 milyon liraya kadar ara ödeme yapılmasının önünün açılması da raporun önemli başlıklarından biri. Ödemelerin para piyasası fonlarından başlaması öngörülüyor. Bu karar kapsamındaki fonların büyüklüğü yaklaşık 605 milyar lira ve tasfiye kapsamındaki toplam varlıkların yüzde 93’ünü oluşturuyor. gedik_yatirim_tasfiye_fonlari_d…
Gedik Yatırım, tasfiye süresinin üç aydan altı aya çıkarılmasının bütün yatırımcıların altı ay bekleyeceği anlamına gelmediğini de vurguluyor. Likit varlıkların daha erken satılması ve nakdin dönemsel olarak yatırımcılara aktarılması mümkün. gedik_yatirim_tasfiye_fonlari_d…
Sonuç olarak rapor, fon krizinde 652 milyar liralık dev portföyün tamamının aynı risk profiline sahip olmadığını gösteriyor. Sorunun merkezinde ise Tera’nın TLY ve TP2 başta olmak üzere üç büyük fonu bulunuyor. Bu üç fonun dışarıda bırakılması halinde tasfiye portföyünün likidite görünümü ciddi biçimde düzeliyor. Buna karşılık 146,5 milyar liralık sorunlu hisse pozisyonu ve 31,6 milyar liralık likiditesi sınırlı ÖST portföyü, tasfiyenin piyasa fiyatlarını bozmadan yapılmasının önündeki en önemli engeller olarak öne çıkıyor.