Türkiye’de Eylül 2026’da fon krizinin ardından bankalardaki döviz hesapları görünürde gerilese de parite etkisinden arındırıldığında net 5,9 milyar dolar arttı. Bu yükseliş, döviz hesaplarında yılın en yüksek aylık artışı oldu. Yılbaşından ekim ayına kadar olan net artış ise 17 milyar dolara ulaştı.
Aynı dönemde Türk lirası mevduatları da 576 milyar lira yükseldi. Veriler, tasarruf sahiplerinin belirsizlik dönemlerindeki tercihlerini doğru analiz etmek için yalnızca toplam bakiye değişimlerine bakmanın yeterli olmadığını ve parite gibi düzeltmelerin önemini ortaya koyuyor.
Türkiye’de fon piyasasında yaşanan krizin ardından tasarruf sahiplerinin parasını hangi yatırım araçlarına yönlendirdiği sorusu gündemin öne çıkan başlıklarından biri oldu. Bankalardaki döviz hesaplarının toplam bakiyesi ilk bakışta gerilemeye işaret etse de parite etkisi dikkate alındığında ortaya farklı bir tablo çıkıyor.
Ekonomim yazarı Alaattin Aktaş, 12 Ekim 2026 tarihli yazısında Merkez Bankası verilerini analiz ederek döviz hesaplarındaki gerçek değişime dikkat çekti. Aktaş’ın hesaplamasına göre, eylül ayında bankalardaki döviz hesapları görünürde 1,2 milyar dolar gerilerken parite etkisinden arındırıldığında net 5,9 milyar dolarlık artış kaydetti.
DÖVİZ HESAPLARINDAKİ GERİLEME YANILTTI
Alaattin Aktaş’ın aktardığı verilere göre, ağustos sonunda 231,4 milyar dolar olan toplam döviz tevdiat hesapları, eylül sonunda 230,1 milyar dolara geriledi. İlk bakışta vatandaşın dövize yönelmediği izlenimini veren bu tablo, hesap bakiyelerindeki değişimin nedenlerinin incelenmesiyle farklılaştı.
Döviz hesaplarının dolar cinsinden değerini etkileyen parite ve kıymetli maden fiyatlarındaki değişimler, toplam bakiyenin gerçekte olduğundan daha düşük görünmesine neden oldu. Aktaş’ın hesaplamasına göre parite etkisi, eylül ayındaki döviz hesaplarını 7,1 milyar dolar daha düşük gösterdi. Görünürdeki 1,2 milyar dolarlık düşüş bu etkiyle birlikte değerlendirildiğinde, hesaplarda gerçekte 5,9 milyar dolarlık artış yaşandığı ortaya çıktı.
Artışın haftalık dağılımı da dikkat çekti. Fon krizinin gündeme geldiği dönemde, 18 Eylül’de sona eren haftada döviz hesapları 3 milyar dolar arttı. 25 Eylül’de sona eren haftadaki artış ise 1,3 milyar dolar olarak gerçekleşti.
DÖVİZ HESAPLARINDA YILIN EN YÜKSEK AYLIK ARTIŞI
Eylülde kaydedilen 5,9 milyar dolarlık yükseliş, döviz hesaplarında 2026 yılının en yüksek aylık artışı oldu. Aktaş’ın değerlendirmesine göre, yılbaşından 2 Ekim’e kadar olan dönemde parite etkisinden arındırılmış net artış 17 milyar dolara ulaştı. Aynı dönemde hesap bakiyelerinde görünen artış ise yaklaşık 7 milyar dolarda kaldı.
Döviz hesaplarındaki yükselişin, tasarruf sahiplerinin belirsizlik dönemlerinde dövize yönelme eğilimiyle bağlantılı olabileceğine dikkat çeken Aktaş, artışın haftalar ilerledikçe hız kestiğini de belirtti. Fon krizinin gündeme geldiği hafta 3 milyar dolara ulaşan haftalık artışın sonraki iki haftada gerilemesi, bu açıdan izlenmesi gereken bir gelişme olarak öne çıktı.
TL mevduatlarda da eylül ayında artış görüldü. Aktaş’ın aktardığı verilere göre, TL mevduatın toplam büyüklüğü ay boyunca 576 milyar lira yükseldi. Bu artışın 201 milyar lirası gerçek kişilerin, 375 milyar lirası ise tüzel kişilerin mevduatından kaynaklandı.
Ortaya çıkan tablo, tasarruf sahiplerinin yatırım tercihlerindeki değişimi değerlendirirken yalnızca toplam hesap bakiyelerine bakmanın yeterli olmadığını gösteriyor. Bununla birlikte, döviz hesaplarındaki artışın tamamını doğrudan fon krizine bağlamak mümkün değil. Veriler, döviz hesaplarında önemli bir yükseliş yaşandığını ortaya koyarken bu hareketin nedenlerinin ve önümüzdeki dönemde devam edip etmeyeceğinin ayrıca izlenmesi gerekiyor.
Kaynak: Alaattin Aktaş, Ekonomim, “Döviz hesapları eylülde net 5,9 milyar dolar arttı”, 12 Ekim 2026. Kaynak yazıyı oku
