Türkiye çelik sektörünün önde gelen isimlerinden Tosyalı Holding Yönetim Kurulu Başkanı ve Türkiye Çelik Üreticileri Derneği (TÇÜD) Başkanı Fuat Tosyalı, COP31 kapsamında düzenlenen panelde küresel çelik endüstrisinin yeşil dönüşümüne ilişkin önemli mesajlar verdi. Tosyalı, karbon emisyonlarının azaltılması için atılan adımların ticaret engellerine dönüşmemesi gerektiğini belirterek Türkiye’nin Avrupa Birliği ile daha güçlü bir sanayi iş birliği kurmasını istedi.
TÇÜD Genel Sekreteri Dr. M. Veysel Yayan’ın moderatörlüğünde gerçekleştirilen “Endüstriyel Dayanıklılık Perspektifinden Yeşil Çelik Dönüşümü ve Yenileyici İş Modelleri” başlıklı panelde Tosyalı’nın yanı sıra Dünya Çelik Birliği Genel Direktörü Clare Broadbent, Avrupa Çelik Birliği (EUROFER) Genel Direktörü Axel Eggert ve Ticaret Bakan Yardımcısı Mustafa Tuzcu da yer aldı.
“Yeşil çelik üreten Türkiye’ye AB’den pozitif ayrımcılık bekliyoruz”
Panelde karbon düzenlemeleri, uluslararası ticaret ve rekabet koşullarına dikkat çeken Tosyalı, yeşil dönüşümün yalnızca karbon hedefleri açıklamakla başarılamayacağını söyledi. Sanayicilerin yeni teknolojilere, temiz enerjiye ve üretim hatlarının dönüşümüne ciddi sermaye yatırımları yaptığını belirten Tosyalı, karbonun doğru ölçülmesi, dönüşümün finansmanı ve adil ticaretin birlikte ele alınması gerektiğini vurguladı.
Tosyalı, üreticilerin kendi ülkelerinde karbon bedeli ödemeleri halinde bunun uluslararası sistemde de dikkate alınmasını istedi. Aynı karbon emisyonu için farklı düzenlemeler üzerinden birden fazla kez bedel ödenmesine yol açacak bir sistemin doğru olmayacağını ifade etti.
İklim politikalarının temel ölçütünün ticaret kısıtlamaları değil, gerçek emisyon azaltımı olması gerektiğini belirten Tosyalı, düşük karbonlu üretim yapan tesislerin uluslararası pazarlara erişiminin kolaylaştırılmasını savundu.
Türkiye’nin elektrik ark ocağı avantajına dikkat çekti
Türkiye’nin çelik üretimindeki teknolojik yapısının Avrupa’ya kıyasla önemli farklılıklar taşıdığını belirten Tosyalı, 2025 verilerine göre Türkiye’de ham çelik üretiminin yüzde 72,2’sinin elektrik ark ocaklarında gerçekleştirildiğini açıkladı. Avrupa Birliği’nde bu oranın yüzde 45,8, Çin’de ise yüzde 10,6 olduğunu kaydetti.
Tosyalı, Avrupa Komisyonu Ortak Araştırma Merkezi’nin 2022 yılında yayımladığı karşılaştırmalı çalışmaya da atıfta bulunarak AB’nin Türkiye’ye kıyasla yüzde 31, Çin’in ise yaklaşık iki kat daha yüksek emisyonla üretim yaptığını ileri sürdü.
Bu veriler üzerinden Avrupa’ya çağrıda bulunan Tosyalı, “Bizim amacımız karbon emisyonlarını mı azaltmak, yoksa ticareti mi?” sorusunu yöneltti. Menşei yerine ürünün gerçek karbon performansının esas alınması gerektiğini savunan Tosyalı, düşük karbonlu çelik üreticilerinin pazara erişiminin yeni kotalarla daraltılmasının yeşil dönüşüm hedefleriyle çeliştiğini söyledi.
Hurda ithalatı 18,7 milyon tona ulaştı
Türkiye’nin çelik üretiminde hurdaya dayalı modelinin döngüsel ekonomi açısından önemli avantajlar sunduğunu belirten Tosyalı, ancak küresel çelik ihtiyacının tamamının hurda kullanılarak karşılanamayacağına dikkat çekti. Cevherden üretimin de daha temiz teknolojilerle sürdürülmesi gerektiğini ifade etti.
Türkiye’nin 2025 yılında yaklaşık 18,7 milyon ton demir-çelik hurdası ithal ettiğini hatırlatan Tosyalı, kaliteli hurdaya yönelik küresel talebin artmasının tedarik güvenliği açısından yeni riskler oluşturabileceğini belirtti.
Bu nedenle Türkiye’nin hem yurt içindeki hurda toplama ve ayrıştırma kapasitesini geliştirmesi hem de DRI, HBI ve Cold DRI gibi alternatif metalik hammaddelere erişimini güçlendirmesi gerektiğini söyledi. Tosyalı, karbon bağımlılığını azaltırken bu kez hammadde bağımlılığına yakalanılmaması gerektiğini vurguladı.
Cezayir ve Libya yatırımlarını örnek gösterdi
Tosyalı, yeşil çelik dönüşümünün yalnızca fabrika bazında değil, enerji, hammadde, üretim ve lojistiği kapsayan uluslararası bir sanayi ağı üzerinden değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.
Tosyalı Holding’in Cezayir’de iki doğrudan indirgenmiş demir (DRI) tesisi bulunduğunu belirten Tosyalı, sıcak şarja uygun tasarlanan tesislerin geleneksel soğuk şarj sistemlerine kıyasla enerji kullanımında yüzde 20’ye varabilen avantaj sağladığını ifade etti. İkinci tesisin hidrojen kullanımına uygun teknolojiyle kurulduğunu, Libya’daki Cold DRI yatırımının da bu üretim zincirinin bir parçası olduğunu kaydetti.
Türkiye ile Avrupa Birliği arasında yeşil çelik alanında önemli bir iş birliği potansiyeli bulunduğunu belirten Tosyalı, Türkiye’nin üretim kapasitesinin Avrupa’nın sanayi ve teknoloji gücüyle birleştirilmesinin iki tarafın rekabetçiliğini artıracağını söyledi.
Tosyalı, Türkiye’nin yeşil çelik üreten bir paydaş ülke olarak değerlendirilmesini, Avrupa Birliği tarafından pozitif ayrımcılık yapılmasını ve bu çerçevede Türkiye’ye yönelik kotaların artırılmasını beklediklerini dile getirdi.