Sıkı para esaslı ekonomi politikasının daraltıcı etkilerinin somutlaştığı yılın üçüncü seyreğinde, beyaz yakalı kadın işsizliğinde dikkat çeken yüksek oranlı bir artış yaşandı. Yüksek öğrenimli işsizlerin sayısı önceki çeyreğe göre 296 bin kişi artarken bunun 215 bininin kadın olduğu belirlendi. Diğer tüm eğitim düzeylerinde gerileyen işsizlik oranı, sadece üniversite mezunlarında arttı.
Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) çeyreklik dönemler bazında açıkladığı verilere göre 2024’ün temmuz-eylül dönemini kapsayan 3’üncü çeyreğinde önceki üç aylık döneme göre işgücü 496 bin kişi artarak 36 milyon 173 bine, istihdamdakiler de 296 bin kişi artarak 32 milyon 993 bine, ülkedeki toplam aktif işsiz sayısı da net 200 bin kişi artarak 3 milyon 180 bine yükseldi.
BEYAZ YAKALI İŞSİZ!
Beyaz yakalı işsizliğe cinsiyet dağılımına göre bakıldığında ise esas artışın kadınlarda olduğu belirlendi. Üç aylık dönemde üniversite mezunu erkek işsizlerin sayısı 54 bin kişi artarak 397 bine, üniversite diplomalı işsiz kadınların sayısı ise 215 bin kişi artarak 709 bine ulaştı.
Anılan dönemde okur yazar düzeyindeki aktif kadın işsizler 3 bin kişi artarak 22 bin, ilköğretim mezunu kadın işsizler 5 bin kişi artarak 368 bin, genel lise mezunu kadın işsizler 2 bin kişi azalarak 273 bin, mesleki ve teknik lise mezunu kadını işsizler 41 bin kişi artarak 211 bin kişi oldu. Buna göre bu dönemde en büyük artış üniversite diplomalı kadın işsizlerde gerçekleşti. Üniversite mezunu kadınlarda yüzde 15’i aşan işsizlik oranı okur yazar düzeyindeki kadınlarda yüzde 3,3’ten yüzde 3,8’e, ilköğretim mezunu kadınlarda yüzde 8’den yüzde 8,2’ye yükseldi. Düz lise mezunu kadınlarda yüzde 17,4’ten yüzde 16,2’ye düşen işsizlik oranı, mesleki ve teknik lise mezunu kadınlarda yüzde 16,8’den yüzde 19,7’ye çıktı.
KADIN İŞSİZ SAYISI FAZLA
Son yıllarda art arda açılan ve sayıları 200’e yaklaşan üniversitelerde okuyan öğrenci sayısı da 7 milyonu aşarken, üniversite bitirenlerin sayısındaki hızlı artışa karşılık, ekonomide daralmanın da etkisiyle beyaz yakalı istihdamının buna paralel artmaması, özellikle kadınlarda olmak üzere yüksek öğrenimli işsiz sayısını büyütüyor.
ÜNİVERSİTELİ İŞSİZLER
TÜİK’in daha önce açıkladığı eğitim istatistiklerine göre ülke nüfusunun yüzde 24,6’sını ön lisans, lisans, yüksek lisans ve üzeri olmak üzere yüksek öğrenimliler oluşturuyor. Bu da yaklaşık 21 milyon dolayında bir nüfusa denk geliyor. Nüfusta dörtte bir düzeyinde bulunan yüksek öğrenimliler, işgücünün ise yaklaşık üçte birini oluşturuyor.
3’üncü çeyrekte 66 milyona yaklaşan çalışma çağındaki nüfusun 36 milyon 173 bin kişi ile yüzde 54,8’i işgücüne dahil olurken bunun da 10 milyon 786 bin kişi ile yüzde 28,9’u üniversite mezunları oluşturdu. Aynı dönemde 32 milyon 993 bin olan istihdamdaki nüfus içinde yüksek öğrenimliler 9 milyon 680 bin kişi ile yüzde 29,3 pay alıyor. 3 milyon 180 bin işsizin ise yüzde 34,8’ini üniversite mezunları oluşturuyor. 2’nci çeyrekte bu oran yüzde 28,1 düzeyindeydi. Buna göre iş gücüne dahil her 100 kişiden 29’u ve yaklaşık her üç işsizden biri üniversite mezunu.
Kaynak: Naki BAKIR/Dunya
