ürkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) döviz yükümlülüğü olan tüzel kişilerin döviz veya Türk Lirası cinsinden mevduat ve katılma hesaplarına sağlanacak destek hakkındaki Tebliğ’in yürürlükten kaldırılmasına ilişkin tebliğ Resmi Gazete’de yayımlandı.
Buna göre; 30 Mart 2023 tarihli ve 32148 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan döviz yükümlülüğü olan yurt içi yerleşik tüzel kişilerin yükümlülükleri kapsamında döviz dönüşüm veya Türk lirası cinsinden mevduat ve katılım fonu hesaplarına sağlanacak desteğe ilişkin usul ve esasları düzenleyen tebliğ yürürlükten kaldırıldı.
KKM nedir?
Kur Korumalı Mevduat (KKM) sistemi Aralık 2021’de döviz kurlarındaki ani yükselişi kontrol altına almak için uygulamaya konulmuştu. Bu sistemle TL cinsinden mevduatlara dövize karşı koruma vaadi verilerek liraya dönüş teşvik edilmek istendi.
Eğer kurdaki değişim mevduat faizini aşarsa fark Hazine ya da Merkez Bankası tarafından karşılanıyordu. Başlangıçta KKM ile dövize olan talebin azalması ve TL’nin değer kazanması hedeflenmişti. Ancak sistemin maliyeti, döviz kurlarının yükselmeye devam etmesiyle birlikte Hazine ve Merkez Bankası üzerinde büyük bir yük oluşturdu.
2023 itibarıyla KKM’nin bütçeye maliyeti yüz milyarlarca liraya ulaştı ve bu durum kamu finansmanı üzerinde ciddi baskı yarattı.
14 Mayıs 2023 seçimleri sonrası ekonomi koltuğuna oturan Mehmet Şimşek, KKM’nin riskler barındırdığını ve uzun vadede kaldırmayı planladıklarını açıklamıştı.
Haziranda Merkez Başkanı Fatih Karahan, “KKM kaynaklı zarar 833 milyar lira” demişti.
KKM ilk devreye girdiğinde toplam büyüklük 459 milyar 230 milyon dolar düzeyindeydi. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) verilerine göre, KKM büyüklüğü 18 Ağustos’ta 3 trilyon 407 milyar TL ile rekor düzeye çıktı. Ancak yeni ekonominin yönetiminin politikalarıyla düşüş sağlandı ve 13 Aralık itibarıyla KKM büyüklüğü 1 trilyon 169 milyar TL’ye geriledi.
