Borsa İstanbul’da işlem gören 8 otomotiv şirketinden 6’sı mart ayında yatırımcısına kazandırdı.
Doğuş Otomotiv – DOAS ise yüzde 32 artışla 6 şirket içerisinde en çok yükselen hisse unvanını aldı.
Boykotu istenen Doğuş Otomotiv’e gerek sektörel gerekse de şirket bazında bakılması yatırımcılar için önem kazanıyor.
Öyle ki, bundan yaklaşık bir yıl önce, 5 Mayıs 2024 tarihli ve ‘Otomotiv Piyasası Daralıyor, Doğuş Otomotiv Hisse Satıyor! Araba Fiyatları Düşecek mi?’ başlıklı Paramedya köşe yazımda gidişata ilişkin değerlendirmelerde bulunmuştum (LİNK: https://www.paramedya.com/devami/99004/otomotiv-piyasasi-daraliyor-dogus-otomotiv-hisse-satiyor-araba-fiyatlari-dusecek-mi/ ).
Basitçe şöyle demiştim: 2019 Temmuz ayında başlayan faiz indirim süreciyle beraber 2,21 TL’lik hisse değeri 5 yılda 370 TL’ye kadar yükseldi. Yani yaklaşık 167 kat!
Bunun temel nedeni ise hiç şüphesiz ki, NAS yani negatif reel faiz politikasına dayalı olarak hortlayan enflasyon canavarı nedeniyle Türkiye’de otomobilin ULAŞIM ARACI olmaktan çıkıp YATIRIM ARACINA dönüşmüş olmasıydı.
Lakin rasyonele dönen para politikasıyla yani sıkılaşmayla beraber otomotiv piyasası hızlıca daraldı, satışlar düştü.
Bunu öngören Doğuş Otomotiv hakim ortakları ise Şirket toplam sermayesinin %10’unu temsil eden 22 milyon TL nominal değerli payların borsada işlem gören pay niteliğine dönüştürülmesi için başvurdu.
Yani finans biliminin servet maksimizasyonu amacına uygun şekilde, yüksek fiyattan kayda değer bir sermaye kazancı elde ettiler.
Takiben DOAS hisseleri 27 Şubat 2025 itibariyle yaklaşık 170 TL seviyesine kadar değer kaybına uğradı.
Nitekim Doğuş Otomotiv’in 2023 ve 2024 finansal sonuçlarına bakıldığında, sıkılaşmaya dayalı otomotiv piyasasındaki daralmanın yarattığı kan kaybı net bir şekilde görülüyor.
2023 ve 2024 yıllarında Şirket hasılatı sırasıyla yaklaşık 215,5 milyar TL ve yaklaşık 188,4 milyar TL olarak gerçekleşmiş.
Yani hasılatta 2023’ten 2024’e parasal tutar olarak yaklaşık 27 milyar TL’lik ve oransal olarak yaklaşık yüzde 12,6’lık düşüş söz konusu.
Maliyetlerin (giderlerin) hasılata oranı ise artmış.
Bu durum ise 2023 yılında yaklaşık 38,4 milyar TL olarak raporlanan esas faaliyet karının 2024 yılında yaklaşık 16,2 milyar TL olarak raporlanmasına yol açmış.
Diğer bir ifadeyle, esas faaliyet karında 2023’ten 2024’e parasal tutar olarak yaklaşık 22,2 milyar TL’lik ve oransal olarak yaklaşık yüzde 58’lik düşüş yaşanmış.
Mart ayındaki hisse fiyat artışının neden kaynaklandığını 3 aylık finansallar ve otomotiv piyasası satışları belirginleşince net olarak anlayacağız.
Lakin ister faiz indirim beklentisi ister hane halkınca yüksek seyreden enflasyon beklentisi olsun ve bunlara Euro/TL kurundaki artış trendi eklenince hasılatta olası toparlanma beklentisi şimdilik yükseliş trendinin temel analiz gerekçesi olabilir.
Tabi bir yandan da boykot isteği ve bunun karşılık görmesi durumda reel gerçekleşmelerin etkisi söz konusu olabilir.
Şu an kadar net olan ise, Şirket’in NAS döneminden faydalandığı ve hakim ortakların tepeden hisse sattığı gerçeğidir.
Sevgi ve vicdanla kalın…
Prof. Dr. Soner GÖKTEN
