Mehmet Şimşek 2003 Mayıs’ında geldi. Nerdeyse her birkaç ayda bir vergi getirdi. O kadar ki, artık bu vergi yükü ile halk hiçbir zaman refahı yakalayamaz, işletmeler devam edemez ve ekonomik ve siyasi istikrar sağlanamaz.
Ekonomi yönetiminin dilinden düşmeyen rasyonel politikalar sözü, her alanda uygulamada ve özelikle vergilerde tam anlamıyla irrasyonel politikalar olarak devam ediyor.
Yeni vergi paketi içinde özetle,
Akaryakıt ve benzeri malların ithalatında teminat olarak hesaplanan, ÖTV tutarı, artık KKV matrahına dahil edilecek;
Oto satışlarında Cumhurbaşkanına ÖTV oranlarını düzenleme yetkisi veriliyor.
Burada aykırı üç sorun var.
Birisi, Verginin vergisi alınıyor. Yani çifte vergileme var.
Diyelim ki ucuz bir sıfır bir aracın vergisiz çıplak fiyatı 500.000 TL. Bu araç üzerinden yüzde 116 oranında vergi alınıyor. Araç fiyatı 1 080 000 liraya çıkıyor.
- ÖTV = 500.000 TL × 0,80 = 400.000 TL
- Ara toplam = 500.000 TL + 400.000 TL = 900.000 TL
- KDV = 900.000 TL × 0,20 = 180.000 TL
- Toplam satış fiyatı = 900.000 TL + 180.000 TL = 1.080.000 TL
Yine lüks bir aracın Fiyatının 5 000 000 TL olduğunu varsayalım. Aracın satışı üzerinden yüzde 284 oranında vergi alınıyor ve satış bedeli 19 200 000 liraya çıkıyor.
- ÖTV = 5.000.000 TL × yüzde 220 = 11.000.000 TL
- Ara toplam 16.000 000 TL
- KDV = 16 000 000 x 0,20 = = 3.200.000 TL
- Toplam satış fiyatı: 5.000.000 + 11.000.000 + 3.200.000 = 19.200.000 TL
Verginin vergisini almak, kazanılmayan bir geliri vergilemek demektir. Bir bakıma tasarrufa el koymaktır. Böyle bir uygulama Kurumsal devlet anlayışına aykırıdır. Vergi sisteminin karmaşıklığını ve tüketici üzerindeki yükü artırır.
İkincisi, Cumhurbaşkanına yetki vermenin bir sınırı vardır. Cumhurbaşkanı veya hükümet vergi oranını yüzde ondan fazla artırırsa bu yeni vergi demektir ve Anayasa’ya aykırıdır. Zira Anayasaya 73 maddesi; Herkes, kamu giderlerini karşılamak üzere, mali gücüne göre, vergi ödemekle yükümlüdür. Vergi yükünün adaletli ve dengeli dağılımı, maliye politikasının sosyal amacıdır. Vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülükler kanunla konulur, değiştirilir veya kaldırılır. ‘’ şeklindedir.
Üçüncüsü; Türkiye dünyada en yüksek vergi alan ülkedir.
Söz gelimi, Yunanistan, Mısır, Endonezya, Meksika’dan örnekler verirsek, Türkiye de vergi yükü açık ara daha yüksektir. (Aşağıdaki tablo ve grafik)
Sonuç;
Ben maliye hocasıyım. Maliye Bölüm Başkanlığı yaptım. 2003 öncesinde Maliye Bakanlığı ile İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi ortak çalışmaları olurdu. 2003 yılına kadar Maliyenin vergilerle halkı bu kadar ezdiğini görmedim.
Türkiye de her dönemde işçi ve memur taksitle araba alırdı. Son on senedir imkansız oldu.
Ağustos 2024’te, bu köşede bir yazımda Mehmet Şimşek eliyle Kriz döneminde yeni bir hata, vergi düzenlemesi yapıldı. Bu düzenleme ile;
- Yatırım eğilimi düşecek, Yurt dışına sermaye çıkışı hızlanacak. Ekonomide daralma yaşanacak. İşsizlik artacak, Mal ve hizmet arzında daralma, maliyet ve fiyat artışına neden olacaktır.
- Elbette, ekonomiyi soğutmak için toplam talebi kısmak ve büyümeden fedakarlık etmek gerekir. Ama bu hassas bir dengedir. Vergi düzenlemesi bu dengeyi bozdu ve krizi derinleştirecek.
Daha bir yıl geçmedi, bu dediklerimi birebir yaşıyoruz.
