28 Haziran 2025 tarihli Resmî Gazete’de 29 Sıra Numaralı MASAK Genel Tebliği yayımlandı.
Tebliğ açık bir şekilde kripto varlıklarla suç ve suç gelirlerinin aklanmasının önüne geçme amacı taşıyor.
Tebliğ ile ilk olarak kripto varlık transferlerine yönelik bir süre sınırlaması getirildi. Yatırımcıların platformlar (borsalar) aracılığıyla gerçekleştireceği kripto varlık transferleri için o varlığın alım, satım veya takas işlemini gerçekleştirdikten sonra en az 48 saat beklemesi gerektiğini düzenliyor. Bu süre o platformda ilk defa işlem yapan kullanıcılar içinse 72 saat olarak belirlendi.
İkinci husus ise stablecoin olarak isimlendirilen değeri Dolar, Euro veya başka bir değere sabitlenmiş kripto varlıkların çekim ve transfer işlemlerine ise günlük 3.000 Dolar, aylık 50.000 Dolar limit getirildi. Bu limit, kullanıcıların kimlik doğrulama ve benzeri prosedürleri tamamlaması hâlinde iki katına çıkarılabiliyor.
Ayrıca gerçekleşen transferlerde 20 karakterden az olmamak üzere transfer açıklaması zorunluluğu da getirildi.
Son olarak likidite sağlayıcılar, piyasaya yapıcılar veya piyasalar arası arbitraj işlemi yapanlar için bu limitlerin platform yönetim kurulu kararıyla kaldırılabileceği de tebliğde yer alıyor. Ancak bu konuyu ayrı bir yazıda ele alacağım.
Peki, MASAK bu düzenlemeleri neden gerekli gördü?
Kripto varlıkların, diğer birçok sermaye aracı gibi, suç ve suçun finansmanı için kullanıldığını biliyoruz. Ancak son dönemde kripto varlıklar aracılığı ile nitelikli dolandırıcılık suçları artmakta.
Kripto varlıkların popülerliği her geçen katlanarak artıyor. Konu artık öyle bir noktaya geldi ki Amerika Birleşik Devletleri Başkanı bile kendi adına coin ihraç etti. Ancak bu popülerlik sadece ihraçlarla veya piyasayla sınırlı kalmadı. Kripto varlıklar artık dolandırıcılar arasında da çok popüler hâle geldi.
Dolandırıcılar sahte yatırım projeleri, hayali borsa uygulamaları, internetten var olmayan ürünlerin satımı veya “rug pull” olarak isimlendirdiğimiz sahte coin ihraçları gibi birçok yöntem ile insanları dolandırıp, varlıkların transferi için de kripto varlıkları kullanıyorlar. Neden mi? Çok basit: Hız.
Kripto varlıkların transferi geleneksel yöntemlere göre gerçekten çok hızlı gerçekleşebiliyor. Dolandırıcılar suç ile elde ettiği bu varlıkları önce “hesaplarını kiraladığı” kişilerin borsa hesaplarına veya cüzdanlarına, oradan da sıcak ya da soğuk cüzdanlara transfer ediyor. Örneğin:
Bir dolandırıcı internet sitelerinden satılık araba parçası ilanı veriyor. Alıcıyı bulduğunda ise ödemeyi kripto varlık üzerinden alacağını söyleyip kripto varlık cüzdan adresini paylaşıyor ve ürünü almak isteyen Veli ise bu hesaba ödemeyi kripto varlık olarak gönderiyor. Dolandırıcının paylaştığı adres, hesabını kiralayarak kolay para kazanacağını düşünen öğrenci Ali’ye ait. Kripto varlık Ali’nin hesabına geçtikten sonra dolandırıcı bu kripto varlığı bazen başka bir “hesabını kiralayan” Fatma teyze üzerinden, bazen ise direkt olarak kendi belirlediği bir cüzdana aktarıyor. Bu işlemlerden sonra dolandırıcının Veli’den elde ettiği kripto varlığın uluslararası seyahatini başlatıyor. Bu esnada hesabını kiralama gibi masum bir iş yaptığını sanan kişi de dolandırıcılığa ortak oluyor.
Çok basit ve genel bir örnekle konuyu açıklamaya çalıştık ancak dolandırıcılar yöntemlerini hızla geliştiriyor.
MASAK’ın yayımlanan düzenleme ile kripto varlıkların transferi için süre şartı getirmesinin, stablecoin ile gerçekleştirilen işlemlere süre ve miktar sınırı getirmesinin amacı dolandırıcılık ve diğer suçların önüne geçmek.
Ancak bu durumun başka etkileri de olacaktır.
Öncelikle belirtmek gerekir ki, yayımlanan MASAK Tebliği ile platformların yönetim kurulu üyelerinin hukuki ve idari sorumluluğu önemli ölçüde artmıştır. Bu nedenle, tebliğde belirtilen sınırlamalar ve prosedürler hakkında alınacak yönetim kurulu kararları artık çok daha dikkatli ve özenli şekilde verilmek zorundadır.
Diğer yandan, blockchain teknolojisinin temel avantajlarından biri olan hızlı işlem yapma imkânı da bu düzenlemelerle kısmen sınırlandırılmış oluyor. Ancak unutmamak gerekir: Hız her zaman dostumuz değildir.
Son olarak, bu düzenlemelerin ardından özgür ve hızlı hareket etmek isteyen bazı kullanıcıların merkeziyetsiz borsalara veya yurtdışı platformlara yönelmesi muhtemeldir. Buna karşılık, kripto varlıklar aracılığıyla gerçekleştirilen dolandırıcılık vakalarının da aynı hızla azalacağı aşikârdır.
