Geçtiğimiz hafta 28 Haziran 2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 29 Sıra Numaralı MASAK Genel Tebliği’ni ele aldık.
Son yıllarda kripto varlıkların suç ve suçun finansmanı için nasıl kullanıldığını kısaca özetledik. Ayrıca yayımlanan tebliğin bu durumun önüne nasıl geçmeyi hedeflediğini ve platform müşterilerinin işlemlerine getirilen limitleri inceledik.
Bu hafta ise arbitrajın ne olduğunu ele alacağız. Ayrıca, yayımlanan tebliğle birlikte arbitraj işlemlerinin denetim ve takibinin Kripto Varlık Hizmet Sağlayıcıların yönetim kurulu üyelerine bırakılmasını tartışacağız.
Arbitraj finansal piyasalardaki en eski ve yaygın işlem türlerinden biridir. İki veya daha fazla piyasada farklı fiyatlardan işlem gören bir varlığın, ucuz piyasadan alınıp pahalı piyasada satılması yoluyla fiyat farkından kazanç sağlanması işlemine arbitraj denir. Örneğin, A isimli kripto varlık iki farklı borsada işlem görüyor. Bu varlığın fiyatı B borsasında 1,000 TL, C borsasında ise 1,001 TL’ye satılıyor. Bu varlığı B borsasından 1,000 TL’ye alıp C borsasında 1,001 TL’ye satan kişi bu işlemden 0,001 TL kazanıyor. Düşük bir kazanç olarak görünen bu işlem, gün içerisinde birçok defa gerçekleştirilerek toplam kârı artırabilir. Genel kanıya göre bu işlemler risksiz kabul edilir. Çünkü alış ve satış işlemleri öyle hızlı olmalıdır ki, neredeyse aynı anda gerçekleşir.
Blokzincir teknolojisinin sunduğu imkânların başında gelen hız ile birlikte kripto varlıklarla arbitraj oldukça popüler hale gelmiştir.
Ülkemizde kişilerin sadece kendileri adına ve kendi sermayeleri ile gerçekleştirdiği bireysel arbitraj işlemleri için herhangi bir lisans ya da izin şartı bulunmamaktadır. Fakat başkalarından fon toplayarak, onların sermayesiyle işlem yapılması hâlinde, bu durum izinsiz sermaye piyasası faaliyeti olarak değerlendirilecektir
Yazımızın konusunu oluşturan MASAK tebliği sonrasında ise ülkemizde arbitraj yapmak örtülü biçimde izne tabi hâle gelmiştir. Zira MASAK tebliğinin 6ncı maddesi arbitraj işlemleri gerçekleştiren müşteriler için bu sınırlamaların platformlar kaldırılabileceğini düzenliyor. Ancak bazı şartlar mevcut.
Öncelikle arbitraj yapmak isteyen kişiler kripto varlık platformuna başvuruda bulunacaklar. Bu başvurular, platform yönetim kurulu tarafından ayrı ayrı değerlendirilip karara bağlanacaktır. Platform yönetim kurulunun sorumluluğu bununla sınırlı değil. Yönetim kurulu tarafından arbitraj işlemlerine izin verilen müşterilerin hesapları, platform tarafından sürekli izlenmek ve kontrol edilmek zorundadır. Eğer müşteri arbitraj izni almasına rağmen hesabını bu amaçla kullanmıyorsa; platform, ilgili hesaba tekrar işlem limiti getirmek zorundadır. Bu durum tebliğde açıkça düzenlenmiştir.
Bahsettiğimiz örtülü izin bu aşamada gerçekleşiyor.
Bu noktada iki hususa değinmek gerekiyor:
Birincisi, gerçekleşen bu düzenleme akreditasyon anlamına mı geliyor? Eğer akreditasyon anlamına geliyorsa platformlar tarafından bu izinlerin verilmesi ya da iptali için MASAK tarafından uygunluk kriterleri yayımlanacak mı? Bu soruların yanıtı çok önemli. Başvurular sonucunda farklı platformlar aynı kişi hakkında farklı kararlar verirse, ortaya çıkacak uyuşmazlıkların sayısı hızla artacaktır.
İkincisi, bildiğimiz üzere kripto varlık platformları yönetim kurullarının sorumlulukları diğer sermaye şirketlerine göre daha ağır. Yayımlanan MASAK tebliğiyle birlikte bu sorumluluk daha da artmış durumda. Arbitraj işlemleri için işlem limitleri kaldırılan müşterilerin yasa dışı faaliyetlere karışması, hesap kontrolünü kaybetmesi veya diğer hukuka aykırı durumların ortaya çıkması halinde, bu durumlar yönetim kurulu üyeleri açısından hukuki sorumluluk doğurabilir.
Sonuç olarak, müşteriler ile kripto varlık platformları bu süreçte baş başa kalıyor; yönetim kurulları açısından ise kusur sorumluluğunu önlemek adına etkili adımlar atmak her zamankinden daha önemli.
