Rusya’da 1 Eylül 2025’ten itibaren yürürlüğe giren yeni yasa, internette “aşırılıkçı” içerik arayanları 3 ila 5 bin ruble para cezasıyla karşı karşıya bırakıyor. Düzenlemeye göre yalnızca “kasıtlı” aramalar cezalandırılacak. Ancak uzmanlar, kolluk kuvvetlerinin bu kasıt unsurunu nasıl ispatlayacağı konusunda bazı soru işaretleri bulunduğunu belirtiyor. Zira yasaklı materyaller listesi yalnızca Adalet Bakanlığı’nın resmi veritabanıyla sınırlı değil, tanımı da genişletildiği için her an yeni içeriklerin eklenmesi mümkün. Şu anda listede yaklaşık 5 bin 500 satır yer alıyor.
İzvetsiya’nın haberine göre yetkililer, “tesadüfi tıklamanın” cezaya yol açmayacağını vurgulasa da hukukçular, polisin uygulamada çoğu kez formal davrandığını ve kullanıcıların tarayıcı geçmişinin delil olarak kullanılabileceğini söylüyor. Bu da sıradan merakın bile cezalandırılabileceği kaygısını beraberinde getiriyor. Senatör Artyom Şeykin, tek seferlik yanlışlıkla açılan bir bağlantı için ceza verilmeyeceğini açıklarken, Dijital Kalkınma Bakanı Maksut Şadayev de sıradan vatandaşların hedef alınmayacağına dair güvence verdi.
Buna rağmen uzmanlar, yasadaki muğlaklıkların sahtekârların da işine yarayabileceğini ve insanları “yasaklı içerik okudun” bahanesiyle korkutup dolandırabileceklerini belirtiyor. Ayrıca kullanıcıların VPN gibi engel aşma araçlarını aktif kullanması da “amaçlı arama” şüphesini güçlendirebilir. Hukukçular, internet geçmişindeki her izlenimin kişinin aleyhine kullanılabileceğini hatırlatarak dikkatli olunması gerektiğini söylüyor.
Vatandaşlara verilen tavsiyeler arasında arama geçmişini düzenli silmek, şüpheli bağlantılardan uzak durmak, sosyal medya ve mesajlaşma uygulamalarındaki takipleri gözden geçirmek öne çıkıyor.
