Ekonomist İnan Mutlu tarafından Eurostat ve Strateji ve Bütçe Başkanlığı (SBB) verileri kullanılarak hazırlanan karşılaştırmalı çalışmaya göre, Türkiye toplam vergi gelirleri içinde dolaylı vergilerin payında Avrupa’nın zirvesinde yer aldı.
2024 yılı itibarıyla dolaylı vergilerin toplam vergilere oranı Türkiye’de %65,9 oldu. Bu oran, Avrupa Birliği ortalamasının (%32) iki katından fazla.
Listenin ikinci sırasında %49,9 ile Hırvatistan, üçüncü sırada %49,6 ile İsveç yer alırken; listenin sonunda %19,8 ile İsviçre, %25,3 ile Norveç ve %25,4 ile Almanya bulunuyor.
Uzmanlar, dolaylı vergilerin yüksek olmasının düşük ve orta gelir grupları üzerinde orantısız yük oluşturduğuna dikkat çekiyor. Zira KDV ve ÖTV gibi tüketim üzerinden alınan vergiler, gelirden bağımsız olarak toplumun geniş kesimlerini etkiliyor.
Ekonomistler, bu verilerin Türkiye’de vergi adaleti tartışmalarını yeniden gündeme taşıdığını belirtiyor. Gelir ve servet üzerinden alınan vergilerin payının düşük kalması ise sistemin yapısal dönüşüme ihtiyaç duyduğunu ortaya koyuyor.
Mutlu’nun paylaştığı veri seti, Türkiye’de vergi politikasının ağırlıklı olarak tüketim odaklı olduğunu teyit ederken, uzmanlar uzun vadede gelir ve sermaye bazlı vergi kapasitesinin artırılması gerektiğini vurguluyor.
Kaynak: Ekonomist İnan Mutlu — Eurostat, SBB verileri
