Her yıl Kasım ayının üçüncü haftasında gerçekleşen Uluslararası Suistimal Farkındalık Haftası, bu yıl 16–22 Kasım tarihleri arasında şirketlere suistimal risklerinin boyutunu yeniden hatırlatıyor.
ACFE’nin (Association of Certified Fraud Examiners) 2024 verilerine göre şirketler her yıl gelirlerinin ortalama %5’ini suistimal nedeniyle kaybediyor; ekonomik dalgalanmaların yaşandığı dönemlerde bu kayıpların daha da arttığı görülüyor. Yöntemlerin çeşitliliği ve teknolojinin kötüye kullanımı, suistimali tespit etmeyi zorlaştırırken kurumların proaktif bir yaklaşıma her zamankinden daha fazla ihtiyaç duyduğu bir tablo ortaya koyuyor.
Şirketlerde yaşanan suistimaller, yalnızca finansal bir kayıp olarak değil; kurum kültürünü, çalışan bağlılığını, operasyonel sürdürülebilirliği ve marka itibarını doğrudan tehdit eden çok boyutlu bir risk oluşturuyor. Günümüzde hem iç süreçler hem tedarik zinciri boyunca artan karmaşıklık, tüm yöneticilerin ve çalışanların bu konuda bilinçli olmasını gerekli kılıyor.
Fikret Sebilcioğlu: ‘Her yıl 70 milyar doları suistimallere kaybediyoruz’
Cerebra Kurucu Ortağı ve CEO’su Fikret Sebilcioğlu, suistimallerin neden olduğu zarara dikkat çekerek şunları vurguluyor: “Türkiye’nin GSMH’sı şu an 1,4 trilyon dolar. Bu rakamın da her yıl 70 milyar dolarını şirket içi suistimallere kaybediyoruz. Nüfusumuzu 80 milyon olarak hesapladığımızda her yıl kişi başı 875 dolar (36 bin TL) bizim cebimizden gidiyor. Bu şu anlama geliyor: Suistimal olduğunda şirketin maliyeti artar, şirket artan maliyeti ürün fiyatına yansıtır. Bu ürünü de nihayetinde vatandaş alır. Böylece şirket içinde yaşanan suistimalin faturası vatandaşa kesilmiş olur. Kısacası, suistimal sadece bir şirket sorunu değildir; çünkü yaşanan her suistimal, aslında hem şirketlerin hem de vatandaşın cebine yansıyan görünmez ilave bir yüktür.”
‘Şirketlerde suistimali önlemenin en güçlü yolu farkındalıktır’
Bir şirkette suistimalle mücadelede en önemli unsurlar, küçük suistimal sinyallerini görünür kılmak, çalışanların kendilerini güvende hissederek konuşabildiği bir kültürü güçlendirmek, kontrol sistemlerini sağlamlaştırarak yetki ayrımını ve dijital iz takibini sağlamak, eğitimi ve iletişimi sürekli hale getirerek farkındalığı canlı tutmak ve en önemlisi, şirket yönetiminin etik davranışlarıyla tüm bu kültüre örnek olmasıdır. Bu unsurlar bir arada uygulandığında, suistimal sadece tespit edilen değil, daha ortaya çıkmadan önlenen bir risk haline gelir. Sonuç olarak, çalışan farkındaysa, suistimal daha doğmadan fark edilir ve fark eden çalışanlar, şirketin en güçlü savunma hattıdır.” diyor.
