Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, makrofinansal istikrarı güçlendirmek ve para politikasının etkinliğini artırmak amacıyla zorunlu karşılıklara ilişkin kapsamlı bir düzenlemeye gitti. “Zorunlu Karşılıklar Hakkında Tebliğ’de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ” 24 Ocak 2026 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi.
Yeni düzenleme kapsamında, yurt dışından temin edilen 1 yıla kadar vadeli Türk lirası borçlara uygulanan zorunlu karşılık oranları 2 puan artırıldı. Buna göre, Türk lirası cinsi yurt dışı repo işlemlerinden sağlanan fonlar ile yurt dışından kullanılan kredilerde zorunlu karşılık oranı bir aya kadar vadede yüzde 20, üç aya kadar vadede yüzde 16, bir yıla kadar vadede ise yüzde 14 olarak belirlendi.
TCMB ayrıca, bir yıla kadar vadeli yurt dışı bankalar mevduatı ve katılım fonları ile yurt dışı merkeze olan yükümlülükler için zorunlu karşılık oranını da yüzde 14’e yükseltti.
Kur ve fiyat korumalı hesaplara sert ayar
Tebliğ ile kur ve fiyat koruma destekli hesaplara yönelik zorunlu karşılık oranlarında dikkat çekici artışlar yapıldı.
Buna göre, altı aya kadar vadeli kur/fiyat korumalı hesaplarda zorunlu karşılık oranı yüzde 40’a çıkarılırken, bir yıla kadar vadeli ile bir yıl ve üzeri vadeli hesaplarda oran yüzde 22 olarak belirlendi.
Öte yandan, TÜFE, ÜFE ve TLREF endeksli değişken faizli hesaplar için zorunlu karşılık oranı yüzde 10 olarak açıklandı. Bu adım, kur garantisi yerine enflasyon ve faiz bazlı TL ürünlerinin teşvik edilmesi olarak yorumlandı.
Vadeye göre teşvik–ceza dengesi
Düzenleme ile bankaların diğer yükümlülüklerine uygulanan zorunlu karşılık oranları da vadeye göre yeniden yapılandırıldı.
Bir yıla kadar vadeli diğer yükümlülüklerde oran yüzde 8, üç yıla kadar vadeli yükümlülüklerde yüzde 5,5, üç yıldan uzun vadeli yükümlülüklerde ise yüzde 3 olarak belirlendi.
Kalkınma ve yatırım bankalarının bir yıldan uzun vadeli ihraç ettiği menkul kıymetler için zorunlu karşılık oranı yüzde 0 oldu.
Ayrıca, bankaların ana ortaklıklarına ait vadesiz yurt dışı mevduat ve katılım fonları için zorunlu karşılık oranı yüzde 0 olarak uygulanacak.
Amaç: Sıcak parayı azaltmak, TL’de kalıcılığı artırmak
Merkez Bankası’nın bu adımıyla, kısa vadeli yurt dışı fonlamanın maliyetinin artırılması, kur ve koruma ağırlıklı ürünlerin büyümesinin sınırlandırılması ve uzun vadeli, sade TL kaynakların teşvik edilmesi amaçlanıyor. Düzenleme aynı zamanda, para politikasının kredi ve mevduat kanalı üzerinden daha etkin çalışmasını hedefliyor.
