Bizim borsa gerçekten garip bir yer.
Ama asıl garip olan borsadan çok, burada yatırım yapan yatırımcının psikolojisi.
Bu psikolojiyi ne grafikle ölçebilirsiniz ne bilanço ile açıklayabilirsiniz. Analizi yoktur, mantığı yoktur. Kendine özgü, tuhaf bir ruh hâlidir bu.
Mesela yaşadığım bir olayı anlatayım.
Kasım 2022…
Borsada herkes iki hisseyi konuşuyor: SASA ve HEKTAŞ. İşlem hacimleri akıl almaz seviyelere çıkmış, hisseler dur durak bilmeden yükseliyor. Artış oranları yüzde 1000’leri bulmuş.
Şirketin patronu İbrahim Erdemoğlu kâğıt üzerinde Türkiye’nin en zengin adamı ilan edilmiş.
Herkes çılgınca SASA alıyor. Sanki hisse sonsuza kadar yükselecek. Sanki yerin altından altın madeni fışkırmış.
O dönemde Paramedya.com analistleri bir çalışma yaptı.
Dedik ki:
“Şirket çok büyük yatırım yaptı. Önümüzdeki birkaç yıl bilançoları kötü gelecek. Borç yükü ciddi. Gidişat riskli.”
Kıyamet koptu.
Binlerce mail…
Sosyal medyada tehditler…
Akıl almaz tepkiler…
“SASA’ya nasıl laf söylersiniz?”
“Allah Erdemoğlu’nun sağlığına zeval vermesin.”
“Hepimiz için çalışıyor.”
İş fanatizme dönmüştü.
Derken o dönemde SASA’nın patronu İbrahim Erdemoğlu çıktı ve tarihi bir açıklama yaptı:
“Bizim hissemiz gereksiz pahalı. Bu nedenle satış yapacağız.”
Ve ne oldu dersiniz?
Tarihi zirvede öyle bir satış yaptı ki yatırımcı ne olduğunu anlayamadı.
Ama asıl komedi burada başladı.
Bazı yatırımcılar dediler ki:
“Erdemoğlu aslında korkutma amaçlı satıyor. Küçük yatırımcının elinden mal toplamak için yapıyor.”
Patron hisse satıyor…
Yani elindeki malı veriyor…
Ama yatırımcı buna inanmıyor.
Hatta daha çok alıyor.
Varını yoğunu koyuyor.
Sonra mı?
2022’de 100 lira yatıran yatırımcının parası yüzde 90 kayıpla 8 liraya düştü.
Yıllarca beklediler…
Ne kazandılar?
Hiç.
Üstelik hisse değer kaybetmeye devam etti.
Şirketin patronu borçlarını hisse satarak öderken, aynı yatırımcı bu kez “Yandım Allah” mesajları atmaya başladı.
Beddualar havada uçuştu.
Dün melek olan patron, bugün şeytan ilan edildi.
İşte yatırımcı psikolojisi tam olarak bu.
Bugün benzer bir tabloyu bu kez Tera Grubu hisselerinde görüyoruz.
Yüzde 1000, 2000, hatta 3000’leri aşan yükselişler…
Yatırımcı akın akın bu hisselere koştu.
Tera’nın fonları kapış kapış satıldı.
Şirketin patronu Emre Tezmen neredeyse kutsal bir varlık hâline getirildi.
Tek bir olumsuz söz söylemeye tahammül yok.
Bağıranlar…
Çağıranlar…
Tehdit edenler…
Tıpkı SASA’da olduğu gibi.
Dedim ya…
Türkiye’de borsa yatırımcısının psikolojisi gerçekten çok garip.
Bugün göklere çıkardığını, yarın kaybedince ülkenin en büyük kötüsü ilan edebiliyor.
Bir günde melekten şeytana dönüştürebiliyor.
Sonuç ne oluyor?
Vatandaşın birikimi el değiştiriyor.
Birilerinin cebine gidiyor.
Geriye ise sadece pişmanlık, öfke ve “Nasıl oldu da anlamadık?” sorusu kalıyor.
Ama iş işten çoktan geçmiş oluyor.
