Bankacılık sektöründe yapay zekâ kullanımının hızla yaygınlaşması, yeni bir düzenleme dönemini de beraberinde getiriyor. Dünya Gazetesi yazarı Jülide Yiğittürk’ün aktardığı bilgilere göre, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK), bankaların kullandığı yapay zekâ sistemlerine yönelik kapsamlı bir mevzuat hazırlığı yürütüyor.
Sektör kaynaklarına dayandırılan bilgilere göre hazırlanan düzenleme çerçevesinde, bankaların kullandığı yapay zekâ uygulamalarının denetlenmesi, model risklerinin yönetimi, etik standartlar ve veri güvenliği gibi başlıklar ön plana çıkıyor.
Teknolojik bağımsızlık öncelikli olacak
Haberde yer alan bilgilere göre düzenlemenin en kritik başlıklarından birini bankaların “teknolojik bağımsızlığı” oluşturuyor. Bankaların küresel teknoloji şirketleri veya üçüncü taraf yazılım sağlayıcılarından temin ettiği yapay zekâ modellerine aşırı bağımlı hale gelmesinin sistemik risk yaratabileceği değerlendiriliyor.
Bu kapsamda, kullanılacak yapay zekâ sistemlerinin denetlenebilir olması, algoritmaların şeffaf çalışması ve özellikle kredi değerlendirmesi gibi kritik kararlarda gerekçelerin açıklanabilir olması hedefleniyor. Ayrıca nihai karar mekanizmasının insan kontrolünde kalmasını esas alan “human-in-the-loop” yaklaşımının da düzenlemenin temel unsurlarından biri olması bekleniyor.
KVKK ve model riskleri de kapsamda
Haberde aktarılan bilgilere göre hazırlık çalışmaları, yalnızca veri güvenliğiyle sınırlı kalmayacak. Kişisel Verileri Koruma Kurumu mevzuatıyla uyumlu şekilde müşteri verilerinin yapay zekâ modellerinin eğitiminde kullanılmasına ilişkin sınırların netleştirilmesi de gündemde bulunuyor.
Bunun yanında bankaların kullandığı yapay zekâ modellerinin düzenli stres testlerinden geçirilmesi, validasyon süreçlerinin işletilmesi ve model risklerinin sürekli izlenmesine yönelik yükümlülüklerin de düzenleme kapsamında yer alabileceği belirtiliyor.
AB standartları dikkate alınıyor
Dünya Gazetesi’nin haberine göre, BDDK’nın yürüttüğü çalışmalarda küresel uygulamalar da referans alınıyor. Özellikle AI Act kapsamında finans sektöründe kullanılan yapay zekâ sistemlerinin “yüksek riskli” kategoride değerlendirilmesi nedeniyle getirilen yükümlülüklerin Türkiye’deki düzenlemeye de yön verebileceği ifade ediliyor.
Haberde, BDDK’nın hazırlıklarına ilişkin henüz resmi bir açıklama bulunmadığı belirtilirken, bankacılık sektöründe yapay zekâ kullanımının hızla artması nedeniyle düzenleyici çerçevenin oluşturulmasının kaçınılmaz hale geldiği değerlendirmesine yer verildi.
