Yeni Arayış yazarı Dicle Bozdan Kala, “Dolandırılan Sadece Cüzdanımız Değil” başlıklı analizinde Türkiye’de artan dolandırıcılık vakalarını mercek altına aldı. Kala, dolandırıcıların sadece insanların parasını değil, toplumsal güveni de hedef aldığını söyledi.
Kala, analizinde Türkiye’nin uzun yıllardır farklı dolandırıcılık yöntemleriyle karşı karşıya kaldığını hatırlattı. Banker Kastelli’den Titan saadet zincirine, Çiftlik Bank’dan Thodex’e kadar birçok olayın aynı psikoloji üzerine kurulduğunu ifade etti.
Yazıya göre dolandırıcılar önce güven kazanıyor. Ardından yüksek kazanç vaadiyle mağdurları sisteme çekiyor. Lüks ofisler, gösterişli organizasyonlar ve sosyal medya paylaşımları bu güveni oluşturmak için kullanılan yöntemler arasında yer alıyor.
Kala, ekonomik sıkıntıların insanları daha kırılgan hale getirdiğini belirtti. Kolay kazanç vaatleri de bu nedenle daha fazla karşılık buluyor. Analize göre dolandırıcılar tam da bu umudu istismar ediyor.
Yazar, teknolojinin suç yöntemlerini değiştirdiğine de dikkat çekti. Yapay zekâ destekli ses ve görüntü taklitleri, dolandırıcılıkta yeni bir dönemin kapısını açıyor. Ancak Kala’ya göre değişmeyen tek unsur insan psikolojisi.
Analizde finansal okuryazarlığın önemine de vurgu yapıldı. Kala, vatandaşların yatırım kararlarını daha bilinçli vermesi gerektiğini belirtti. Eğitim ve farkındalık çalışmalarının dolandırıcılıkla mücadelede kritik rol oynadığını ifade etti.
Kala, analizini çarpıcı bir uyarıyla tamamladı. Ona göre bir toplumun en büyük sermayesi para değil, güvendir. Güven zedelendiğinde sadece bireyler değil, ekonomi ve toplumsal dayanışma da zarar görüyor.
