Ekim ayına nasıl başlıyoruz bakalım,
Eylül Ekim CDS oranları gelişimleri farklı grafiklerle inceledim. Öncelikle ekli tüm grafiklerde ekli Dünyanın önemli ülkelerinde CDS risk primlerinin neredeyse hepsinde artış olduğunu ve özellikle Fransa CDS artışının dikkat çekici olduğunu görüyoruz. 10 sene öncesinin Yunanistan’ın yerini Fransa’nın aldığını rahatlıkla söyleyebiliriz. Grafiklerde yer alan ülkelerde bir aylık CDS risk primi ise ortalama % 21,4 artmış durumda ve trend artmaya devam ediyor. Avrupa’nın merkez ekonomilerindeki faiz artış oranları da bir başka dikkat çeken unsur.
Türkiye CDS risk prim artışı ile toplam grafiklerde yer alan ülkeler toplam risk puanı içindeki payını yine ekli grafiklerde görebilirsiniz.
Ülke CDS bu değişimin olası neden ve sonuçlarını irdelersek,
– Avrupa’da silahlanma ve savaşa ilişkin endişelerin artması
– Rusya Ukrayna savaşının genişleme olasılığı
– Dünyada ve özellikle Avrupa’da yükselen faiz ve enflasyon trendinin getirdiği endişeler- Ülke ekonomilerinin çok yüksek borçluluklarını yükselen faizlerle çevirmelerinin gittikçe zorlaşıyor olması
– Petrol arzı, tedarik ve lojistiğin getirdiği sorunların üretim sürdürülebilirliğine etkisine olan endişeler
– Orta Doğuda savaşın boyut ve sınırlarının genişliyor olması
– Bizde ise ülkemize doğrudan yatırım gelmesini imkânsız hale getiren hukuk, demokrasi uygulamaları bir yana ekonomide çürüme (corruption) bir yana enflasyonda çıkma eğilimi endişeleri
Bu konjonktürde Ocak – Eylül 2026 toplam 209 Mia Usd ihracatımızın 114 mia Usd % 54 kısmının Avrupa ülkelerine olurken aynı dönem 279 Mia Usd ithalatın 118 Mia Usd % 43 kısmının Avrupa ülkelerinden olması, KOBİ lerimizin ülke CDS gelişmeleri ve olası etkilerini kur baskısını da dikkate alarak gerek tedarik (özellikle lojistik) ve gerekse satış ve karlılık yönleri ile iyi yönetmesini gerektiriyor.
Yılın son çeyreğinde fon krizi ile sektörde zaten en büyük sıkıntı nakit akışı yönetimi önemli miktarda fonlarda yitirilen kaynak kaybı ile KOBİ leri daha da sıkıntıya sokacak, TCMB kredi ve likidite ölçülü gevşemeye yönelik hızlı adımı bu sıkıntıyı küçük de olsa bir nebze dizginleme çabası olurken, enflasyonla mücadele tarafında da gevşeme anlamına geliyor aynı zamanda.
KOBİ lerimiz bu kaotik ortam ve günlük koşuşturma içerisinde ne yazık ki ileriye dönük gerekli aksiyonları gerektiği ölçüde alamıyorlar, bugünden 2027 bütçe ve nakit akış projeksiyonlarının yapılması, bunlara göre stres testleri ile alınabilecek önlemlere ilişkin çalışmalar için mutlaka “ Finansal Yönetim Danışmanlığı”” almaları gerekiyor. Bugün erkenden ve sorun olduğunda ödenecek bedellere kıyasla okyanusta damla maliyetlerle bu fırsatı kaçırmamaları hem kendileri hem de milli ekonomimiz için yararlı olacaktır.
Sapere Aude