Usta ekonomist Evren Devrim Zelyut, Merkez Bankası ve M1’i yazdı:
Erdoğan’ın Katar dönüşü uçakta yaptığı açıklamalar ve Cumhurbaşkanlığı Kabine Toplantısı ardından söyledikleri oldukça önemliydi. Bu beyanlar önümüzdeki dönemde dolar/TL ve enflasyonun ne yöne gideceğini bize gösteriyor. Önce açıklamaları hatırlayalım sonra madde madde bu denilenlerin etkilerini konuşalım.
1 – Biz bir defa yüksek faize kesinlikle inanmıyoruz. Düşük faiz politikasıyla kuru da enflasyonu da aşağı çekeceğiz ve bunu düzenleyeceğiz.
2 – Aynı şekilde ülkemizdeki fiyat artışı sorununun arzdaki bozulmadan değil, girdi fiyatlarındaki belirsizlik ile açgözlülükten kaynaklandığını da biliyor ve bunun da tedbirlerini alıyoruz.
3 – Ülkemizdeki döviz sorununun kurun seviyesi ile değil istikrar ile ilgili olduğunu biliyoruz ve bunu sağlayacak adımları da atıyoruz.
Bir numaralı açıklamadan anlaşılan şu: Enflasyonu düşürmeden faiz indirmeye devam edilecek. Çünkü enflasyonu düşürmek için reform yapmaya zaman yok. O zaman AKP’nin seçimlerde bir umudu olması adına çılgın bir yol izlenecek. Çılgın diyoruz çünkü enflasyon 35 olduğunda faiz 14-13 olursa aradaki fark kadar lirada duranlar zarar edecek. Bu nedenle vatandaş dolar almayı sürdürecek. Böylece kurda 15-16 gibi rakamlar karşımıza çıkacak. Bu da dışa bağlı üretimde maliyet artışları ve enflasyonu doğuracak.
Evet bunu söylemiştin zaten diyenlere FITCH’den şu haberleri de gösterelim bakın aklın yolu nasıl bir oluyor:
“Fitch Ratings, yayımladığı bir araştırma raporunda Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın daha fazla faiz indirmesinin ya da alışılmadık önlemler almasının makroekonomik istikrar için risk yarattığını söyledi.”
“Fed’in 25 baz puanlık faiz artırımı da dahil olmak üzere gelişmiş ülkelerin faiz artırımlarına başlamasının belirli pozisyonlara sahip ülkeler üzerinde baskı oluşturabileceğini belirten Fitch Ratings, bu faiz artırımlarına karşı Türkiye’nin bölgedeki en kırılgan ülke olduğunu dile getirdi.”
“Enflasyon yükselirken faiz indirimlerinin devam etmesinin para politikasının kredibilitesini düşürdüğünü ve Türk lirasını baskıladığını belirten kurum, Türkiye’nin son yıllarda birçok kur şoku atlattığını ve bir tane daha şokun yakında gerçekleşebileceğini vurguladı.”
AKP bu çılgın politikada ısrar ettikçe FED faiz artırımları ile karşılaşan Lira oldukça değer kaybedecek. Bakın geçen gün Financial Times’ın (FT) önde gelen 48 ekonomistle yaptığı ankete göre ekonomistlerin yüzde 60’ı, 2022’nin ilk yarısında Fed’den faiz artışı bekliyor. Yani tehlike iyice yaklaşıyor…
Erdoğan’ın bu açıklamaları kurumlarda da TCMB’nin faiz indirimine devam edeceği beklentilerini artırdı. Barclays ekonomistleri 300 baz puan daha indirim yapılarak faizin 12’ye düşeceğini, buna bağlı olarak kurun 2021 sonunda 14,50 olmasını, 2022 ortasında ise 16’ya ulaşmasını bekliyorlar.
Erdoğan’ın ikinci açıklamasında ise fiyat artışlarının üretimdeki azalma ile değil, stokçuluktan oluştuğu söyleniyor. Ancak azalan çiftçi sayısı ve ekilen biçilen toprak miktarı Erdoğan’ın tersine Türkiye’de tarımda büyük sorunların olduğunu bizlere gösteriyor.
İmalat sanayinde ise dışa bağlı bir sistem kur arttıkça zam yapmaktan başka bir şey yapamıyor. Erdoğan sadece gerçekleri saptırıyor.
Üçüncü açıklamada ise kurdaki seviyeyi kabullenerek, sadece 13 civarında bile kuru tutmayı dileyen bir görüş var. Oysa kuru 13’de tutmak bile maliyet enflasyonunu artıracak. Elinde stokları biten fabrikalar 13 seviyesinden ithal girdi alınca ürünlere zam gelmeyecek mi? O zaman 13’de denge bulmuş bir kurun bizlere ne faydası olacak?
M1 Alarm Veriyor…
AKP 128 milyar doları yedi bitirdi, ülkeyi 2,2 trilyon borca soktu, bunlar yetmiyormuş gibi şimdi Merkez Bankası deli gibi para basıyor. Bakın aşağıda M1 para arzı grafiği var. M1 demek, bankalardaki vadesiz mevduatlar ve dolaşımdaki para miktarı demektir.
M1 2020 Mart ayında 782 milyar TL’den 3 Aralık 2021’de 2 trilyon TL’ye vurmuş durumda. Artış %158!
Bana biri anlatsın bu para neden arttı? Bu para artışı büyüme artışından fazla; o zaman enflasyonu çılgın faiz politikası ile beraber yukarı çekmeyecek mi? Enflasyon arttıkça dolar daha da yukarı gitmeyecek mi?
AKP hem faizle, hem para miktarı ile kuru ve enflasyonu iyice artıracak, bu artış yandaşları vurmayacak çünkü onların 3-5 maaşı var, ama ya bizim?
