Hazine ve Maliye Bakanı; ”faiz artışı olsaydı, yatırım duracak, üretim azalacaktı” diyor. Açıklanan resmî verilere ve yaşadığımız gerçeklere alenen aykırı olduğu için Bakanın bu sözünü yorumlamak insana ağır geliyor. Ama Türkiye adına konuştuğu için yorumlamak zorunda kalıyoruz.
Bir ülkede ekonomi yönetimi yaşanan sorunların farkında değilse, krizin derinleşmesi kaçınılmaz olacaktır. Ekonomi yönetiminin kendi dünyasında yaşaması, deve kuşu gibi başını kuma gömmesi, ekonomik gidişatı bile bile yanlı ve yanlış yorumlaması krizden daha ağır bir sorundur.
Üretim, yatırım ve istihdamla ilgili, TÜİK ve Merkez Bankası tarafından yayınlanan son veriler şöyledir;
Üretimle ilgili veriler;
*Ekim ayında toplam sanayi üretim endeksinde yıllık artış yüzde 2,5 oldu.
*Gayri Safi Yurt içi Hasıla (GSYH) üçüncü çeyrekte yüzde 3,9 oranında büyüdü. Fert başına gelir aynı çeyrekte yüzde 2,46 oranında arttı.
*Merkez Bankası 2022 Kasım ayı İktisadi Yönelim İstatistikleri’ne göre, iktisadi eğilim anketine göre, son üç ayda üretim hacmi, toplam siparişler düştü. Gelecek üç ayda da düşmesi bekleniyor.
*Yine Merkez Bankası Ekim ayı anketinde, imalat sanayiinde geçen sene 78,1 olan kapasite kullanım oranı bu sene 75,9’a geriledi.
Yatırımlarla ilgili veriler;
*TÜİK’in açıkladığı 2022 yılı üçüncü çeyrek GSYH verilerine göre, sabit sermaye yatırımları yüzde 1,3 oranında daraldı.
*Toplam ithalat içinde sermaye ve yatırım malları ithalatının payı, 2020’de yüzde 14,4 seviyesinde iken, 2022’de yüzde 10,8 seviyesine geriledi.
*2022 Ocak-Ekim, 10 ayda gayrimenkul hariç Türkiye’ye gelen doğrudan yabancı yatırım sermayesi, 1,1 milyar dolar oldu. Oysa ki 2015 yılında yine gayrimenkul hariç Türkiye’ye 15,1 milyar dolar ve 2020 yılında 3,3 milyar dolar yabancı yatırım sermayesi girişi olmuştu.
*2022 Ocak-Ekim, Portföy Yatırımlarında çıkan yabancı sermaye toplam 14,3 milyar dolar oldu.
İstihdamla ilgili veriler;
*Merkez Bankası İktisadi Yönelim İstatistikleri’ne göre, reel sektör önümüzdeki üç ayda istihdamda gerileme bekliyor.
*TÜİK’in açıkladığı işsizlik verilerine göre 3,7 milyon işsiz var ve işsizlik oranı yüzde 10,1’dir. Ayrıca 3,7 milyon dolayında da iş aramayan ve fakat iş bulsa 15 gün içinde işbaşı yapacak işsiz var. Toplarsak 7,4 milyon işsiz var ve işsizlik oranı da yüzde 18 dolayındadır.
*TOBB tekstil sektörü yetkilisi, sektörde işten çıkarmaların yoğunlaştığını söyledi.
Dış ticaret verileri;
*Ocak -Ekim 10 ayda, dış ticaret açığı 74,4 milyar dolar, cari açık 38,2 milyar dolar oldu.
*TÜİK verilerine göre; 2015 yılında 100 dolara ihraç ettiğimiz bir malı bugün 107,1 dolara ihraç ediyoruz, ancak yine 2015 yılında 100 dolara ithal ettiğimiz malı bugün 143,9 dolara ithal ediyoruz.
Bu verilere bakarsak; Hazine ve Maliye Bakanı’nın doğru söylemediği ortaya çıkar. AKP iktidarı 20 yılını siyaha beyaz algısı yaratarak geçirdi. Bugünkü enflasyon, geçim sıkıntısı, yoksulluk, halkın aklını başına getirdi. Bundan sonra iktidarın her algı operasyonu kendine dönen bir bumerang olacaktır.
