Bankaların 2023 3. Çeyrek (9 Aylık) Finansalları açıklandı.
Biz de 6 aylık finansallardan itibaren başladığımız analizlere devam ediyoruz.
Bakalım, Türkiye’nin en büyük 6 özel bankasında KUL HAKKI ORANLARI ne durumda!
Türkiye’de ilk kez, Paramedya’da 17 Ağustos 2023 tarihinde ‘Gelirinden personele en fazla pay veren İş Bankası en az verip en çok kar eden Akbank oldu!’ başlıklı yazımda dillendirmiştim Kul Hakkı Oranını.
Takiben Remzi Özdemir ‘Bankaların Kul Hakkı Oranı’ başlıklı yazısında kaleme aldı bu nitelendirmeyi.
Peki nedir Kul Hakkı Oranı?
Personel Gideri tutarının Faaliyet Brüt Kar tutarına bölünmesiyle elde ediliyor.
Diğer bir ifadeyle bu oran, elde edilen faaliyet karından (yani TOPLAM GELİRDEN) personele düşen PAYI gösteriyor.
Söz vermiştik!
Bankaların kalbi geniş, gönlü güzel emekçileri için,
Her bilanço döneminde banka personelinin emeklerinin karşılığını alıp almadıklarını değerlendireceğiz demiştik.
Nitekim, özel bankaların 2023 3. Çeyrek konsolide olmayan finansal tablolarına ait denetim raporlarından elde edilen veriler ışığında kul hakkı oranlarındaki durumu değerlendirdik.
Efendim,
Aşağıdaki grafikten görülebileceği gibi,
2023 9 aylık finansallar itibariyle %18,46 Kul Hakkı Oranıyla İş Bankası zirvedeki yerini koruyor.
Yani çalışanlarına toplam gelirden en fazla pay veren özel banka, İş Bankası.
Yapı ve Kredi Bankası ise sonuncu.
6 Aylık finansallara göre sonuncu olan Akbank, 9 aylıklarda yerini %9,96 Kul Hakkı Oranına sahip olan Yapı ve Kredi Bankasına bırakmış. Yani Sabancılar, Koçları geçmiş. Lakin toplam gelirinden çalışanlarına en az pay veren iki özel bankanın Sabancı ve Koç ailelerine ait olması dikkat çekiyor.
Bir önceki döneme göre Kul Hakkı Oranındaki değişimin enflasyonla mukayesesine gelince…
Akbank Kul Hakkı Oranını 2023 3. Çeyrek itibariyle bir önceki yılın aynı aynına (Eylül) göre enflasyon oranının (TÜİK) üzerinde artırdığı görülüyor.
Hep söylüyorum ve heyecanla da takip ediyorum.
Akbank’ın bu atağı kanımca sürpriz değil.
Kaan Gür farkını etki yaratacak mı ve Akbank zirveye yaklaşacak mı; izleyip göreceğiz.
2023 3. Çeyrek itibariyle Akbank haricindeki tüm özel bankaların Kul Hakkı Oranlarındaki artış enflasyonun altında kalmış. Bu da ne yazık ki özel bankaların maaş zamlarını gecikmeli şekilde yaparak avantaj sağlama arayışında oldukları görünümü yaratıyor.
Efendim,
Son olarak da iki konuya, diğer bir ifadeyle Kul Hakkı Oranlarının değerlendirilmesindeki iki kısıta gelelim.
Birincisi,
Paramedya’da 28 Ağustos 2023 tarihinde ‘Kendilerine yüzde 82 zam yapan Özel Banka Yöneticilerinin Sağladığı Faydalar Neden Açıklanmıyor?’ başlıklı yazımda ve Karıncalar TV’deki ‘Kapısı Kilit(li) Personel: Kimden Neyi Saklıyorsunuz?’ başlıklı yayında detaylarıyla belirtmiş olduğum durumun, çalışanlar açısından personel giderlerinin analizi özelinde yarattığı olumsuz etki!
Şöyle ki, üst yönetimin aldığı toplam faydanın ne kadarının personel gideri uhdesinde yer aldığını bilemediğimiz için, daha doğrusu şeffaf şekilde yasal olarak açıklanması gerekirken açıklanmadığı için, personel giderlerini üst yönetim ücretlerinden arındıramıyoruz.
Bu bahisle bel ki de kul hakkı oranlarındaki artışın önemli bir kısmı üst yönetici zamlarından geliyor olabilir! Dedim ya biz bilemiyoruz. Bu sebeple bunu kulağınıza küpe edin lütfen!
İkincisi,
Banka kilit personeli şöyle diyebilir: Enflasyon muhasebesi uygulansaydı, karlılık artışlarımızın fiktif olduğu görülebilecek ve çalışanlarımıza aslında makul zam yaptığımız sonucu ortaya çıkacaktı!
Lakin ben de şöyle diyorum: Mehmet Şimşek bankalar enflasyon muhasebesinden muaf tutulabilir dediğinde hiçbir bankadan karşıt bir söylem ya da çıkış duymadım!
Sevgi ve vicdanla kalın.
Doç. Dr. Soner GÖKTEN
