Economic Intelligence Unit-EIU, 2025 için enerji görünüm raporunu açıkladı.
Raporda, 2025 yılı için dünyadaki düşük büyümeye dikkat çekilmiş. Bu nedenle küresel enerji tüketiminin sadece yüzde 1,6 ile son derece sınırlı bir büyüme göstereceği tahmin edilmiş.
Özellikle Avrupa’nın enerji talebindeki artışın neredeyse sıfır noktasına yakın seyredeceği, çok zayıf kalacağı belirtilmiş.
Sektörde 2025 yılı için hiç şüphesiz ki yatırım momentumu sağlayacak ana unsur yenilebilir enerji kaynakları olacak.
Ülkelerin emisyon azaltma hedefleri ve Ukrayna Savaşı ile İsrail-Hamas çatışmaları neticesinde ön plana çıkan enerji güvenliği hükümetleri stratejik olarak yenilenebilir enerji kaynaklarına yönlendirmiş durumda.
2025 yılında çoğunluğu Çin’de olmak üzere toplam 250 GW’tan fazla güneş ve rüzgar enerji santrali kurulması öngörülüyor.
Tabi ki bu yatırım tercihinde; kurulum maliyetlerindeki ciddi düşüş önemli bir rol oynuyor.
Fosil enerji yakıtlarından petrol tarafında ise, jeopolitik riskler bir tarafa konulduğunda fiyatlarda ılımlı seyrin devam edeceği; petrolün varil fiyatının 2025 yılını ortalama 77 Dolar ile kapatacağı öngörülüyor.
Elektrikli ulaşım araçlarının yoğunlaşmasıyla Çin’in petrol talebi on yılın zirvesini görmüş olacak. Diğer bir ifadeyle küresel petrol talebinde artış artık Çin kaynaklı yaşanmayacak.
Petrol talebinin yeni itici gücü ise Hindistan olacak.
Artan nüfusu, kişi başı gelirdeki iyileşme ve hızlı ekonomik büyümesi ile Hindistan’da binek otomobil ve yük-hava taşımacılığının yaygınlaşacağı ve gelişeceği; bunun da petrol talebini artıracağı bekleniyor.
Her ne kadar petrol talebi artsa da; buna paralel arz arışının fiyatları ılımlı seviyelerde tutacağı düşünülüyor.
Doğal gaz fiyatlarında aşağı yönlü baskının 2025 yılında da devam etmesi bekleniyor.
Elektrik üretiminin yenilebilir kaynaklara kaydırılması ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) için sınırlı arz kapasitesi özellikle Avrupa’nın doğal gaza talebinin azalmasına neden oluyor.
Dünyanın diğer bölgelerinde ise azalan kömür tüketiminin yerini doğal gaz talebi alıyor.
Sadece Asya’da halen elektrik üretiminde önemli bir yeri olan kömür talebi azalan oranda da olsa artmaya devam edecek.
Kısacası, 2024 yılında cari açık ve enflasyon kontrolü çerçevesinde düşük enerji fiyatlarının nimetinden faydalanan Türkiye; görünen o ki enerji fiyatları açısından 2025 yılında da dört ayağının üzerine düşecek.
Lakin jeopolitik riskleri sakın göz arda etmeyelim.
Sevgi ve vicdanla kalın…
Prof. Dr. Soner GÖKTEN
