Suudi Arabistan’ın dev vizyon projelerinden Neom’da önemli bir altyapı sözleşmesi iptal edildi. Güney Koreli Hyundai Engineering & Construction, 13 Mart’ta yaptığı açıklamada Haziran 2022’de imzalanan sözleşmenin proje yönetimi tarafından “yeniden yapılandırma” kapsamında sonlandırıldığını duyurdu.
Şirketin projedeki payının yaklaşık 540 milyon dolar olduğu belirtildi.
İptal edilen sözleşme, yüksek hızlı yolcu ve yük trenleri için ayrı hatları da içeren 28 kilometreden fazla yer altı altyapısının inşasını kapsıyordu. Projede çıkarılan kaya parçalarının yeniden kullanılmasıyla çevresel etkinin azaltılması planlanıyordu.
Hyundai, tamamlanan işler için taraflar arasında mutabakata varıldığını ve şu ana kadar herhangi bir mali kayıp yaşanmadığını açıkladı. Sözleşmenin finansal ayrıntıları ise gizlilik gerekçesiyle paylaşılmadı.
Söz konusu proje iptalinin yalnızca ana yükleniciyi değil, projede alt yüklenici veya taşeron olarak görev alması planlanan çok sayıda Türk şirketini de olumsuz etkileyebileceği ifade ediliyor. Türk müteahhitlik sektörünün Orta Doğu’daki büyük altyapı projelerinde sıkça taşeron veya alt yüklenici olarak yer aldığı biliniyor.
Yaklaşık 500 milyar dolarlık bütçesiyle dikkat çeken Neom projesi, Suudi Arabistan Kamu Yatırım Fonu (Public Investment Fund) tarafından destekleniyor ve ülkenin petrol dışı ekonomiye geçiş hedefini içeren Vision 2030 programının en önemli ayağını oluşturuyor.
Ancak son dönemde artan maliyetler, uygulama zorlukları ve petrol gelirlerindeki dalgalanmalar projeyi baskı altına aldı. Özellikle bölgede yaşanan jeopolitik gerilimler ve enerji piyasasındaki dalgalanmalar da bütçe planlamasını zorlaştırdı.
Riyad yönetimi 2024’ten bu yana mega projeleri yeniden değerlendirirken bazı projelerde yüzde 60’a varan bütçe kesintileri gündeme geldi. Neom’un bazı bölümlerinin yeniden yapılandırıldığı, projede işten çıkarmaların da yaşandığı belirtiliyor.
Yetkililer, kamu harcamalarının bir bölümünün 2034 FIFA Dünya Kupası ve Expo 2030 hazırlıklarına kaydırıldığını ifade ediyor.
Bir dönem Suudi Arabistan’ın en iddialı kalkınma hamlesi olarak gösterilen Neom’da yaşanan bu iptal, dev ölçekli “giga proje”lerin finansmanı ve sürdürülebilirliği konusunda yeni soru işaretlerini de beraberinde getirdi.
