Bankalar 2024 yılı finansallarını açıkladı.
Kötü bir yıl olacağını söylemiştim.
Öyle de oldu.
Her ne kadar finansallardaki dönem karı tutarları üzerinden SÜSLÜ MANŞETLER atılsa da gerçekte olan farklı!
Bankaların finansal performansı değerlendirilirken öncül gösterge ORTALAMA ÖZKAYNAK KARLILIĞIDIR!
Yani ortakların sahip olduğu veya yatırdığı 1 TL karşılığında dönemlik olarak elde ettiği net karın düzeyidir.
Bu bahisle,
Risk ve likidite yönetimi etkilerini bir an için göz ardı edersek,
Özkaynak tutarının ve açıklanan net karın PARASAL BÜYÜKLÜĞÜ, finansal performansın değerlendirilmesi çerçevesinde ANLAMLI BİR GÖSTERGE DEĞİLDİR.
Aşağıda, 2024 yılı için; BDDK Konsolide Olmayan Raporlar bazında Türkiye’nin en büyük altı özel bankası için hesapladığım ortalama Özkaynak karlılıklarını, sektörün ortalama Özkaynak karlılığını ve bunların hem birbirleriyle hem de 2024 yılı TÜİK enflasyonuyla mukayesesini görsel olarak.
Altı özel banka itibariyle sektör ortalaması yaklaşık yüzde 26.
İş Bankası, Yapı ve Kredi Bankası ve Akbank sektör ortalamasının altında performans gösterirken, Garanti Bankası, QNB ve Denizbank sektör ortalamasının üzerinde performans göstermiş.
Net olarak görüldüğü üzere, altı özel bankanın tamamının ortalama Özkaynak karlılıkları yıllık enflasyonun altında.
Diğer bir ifadeyle, banka ortakları veya sahipleri 2024 yılında REEL olarak ZARAR etmişler.
Hem bankalar bazında hem de sektör ortalaması itibariyle reel kazanç/kayıp mukayesesini aşağıdaki görselden değerlendirebilirsiniz.
İş Bankası, ortalama özkaynak karlılığı ve TÜİK enflasyon farkı itibariyle yaklaşık yüzde 29 reel kayıp yaşarken; Denizbank’taki kayıp sadece yaklaşık yüzde 7.
Sektör ortalaması itibariyle de reel olarak yaklaşık yüzde 18’lik bir kayıp söz konusu.
İşte ve basitçe bu yüzden özel banka sahipleri SERMAYE ARTIRMADI, ARTIRMIYOR!
Yatırdıkları para reel olarak kaybederken; sermaye artırmaları zaten rasyonel bir davranış olmaz.
Bu sonuçlar itibariyle, hatırlatma açısından son bir kelam şudur: Bankaların açıkladıkları kar rakamlarına düşük finansal okuryazarlık perspektifi ile sadece tutarın büyüklüğü olarak yaklaşıp finansal performans değerlendirmesi yapanlara kulak asmamanızda fayda var.
Sevgi ve vicdanla kalın…
Prof. Dr. Soner GÖKTEN
